Bụi tất nhiên có thể được nhìn thấy và xử lý tương đối nhanh, nhưng đối vơi vi sinh lại là yếu tố khó kiểm soát nhất vì chúng tồn tại trong không khí, trên bề mặt thiết bị và cả trong quá trình vận hành hằng ngày.
Các dây chuyền thuốc tiêm, thuốc nhỏ mắt hoặc sản phẩm vô trùng, khả năng kiểm soát vi sinh gần như quyết định trực tiếp đến điều kiện vận hành của toàn bộ khu sản xuất. Trong khi đó, ở dây chuyền thuốc viên hoặc thuốc nang, vấn đề thường nằm ở bụi mịn phát sinh liên tục trong quá trình dập viên và đóng nang, làm tăng nguy cơ mang theo vi sinh sang các khu vực sạch hơn.
Đây cũng là lý do việc kiểm soát vi sinh trong phòng sạch dược phẩm không thể chỉ dừng ở vệ sinh định kỳ mà phải được xử lý ngay từ giai đoạn thiết kế HVAC, airflow, áp suất và cấu trúc vận hành của từng dây chuyền sản xuất thuốc.
VI SINH THƯỜNG PHÁT SINH Ở ĐÂU TRONG PHÒNG SẠCH DƯỢC PHẨM?
Trong môi trường sản xuất thuốc, vi sinh thường xuất hiện từ ba nguồn chính: con người, không khí và bề mặt tiếp xúc.
Tại các khu sản xuất thuốc tiêm vô trùng, nhân sự vận hành luôn là nguồn phát sinh vi sinh lớn nhất. Dù đã sử dụng quần áo phòng sạch, vi sinh vẫn có thể phát tán trong quá trình di chuyển hoặc thao tác nếu airflow không đủ ổn định.
Ở dây chuyền thuốc viên nén, vấn đề lại khác hoàn toàn. Trong quá trình dập viên, bụi bột phát sinh liên tục và có khả năng mang theo vi sinh phát tán sang khu vực đóng gói nếu hệ thống hút bụi không hoạt động đúng công suất.
Riêng khu sản xuất thuốc nước và thuốc nang mềm, độ ẩm môi trường cao hơn bình thường có thể tạo điều kiện cho vi sinh phát triển nếu HVAC kiểm soát không ổn định trong thời gian dài.

KIỂM SOÁT VI SINH TRONG DÂY CHUYỀN THUỐC VIÊN VÀ THUỐC NANG CÓ GÌ KHÁC?
Trong Khu Sản Xuất Thuốc Viên
Đối với dây chuyền thuốc viên, vấn đề trọng tâm nằm ở kiểm soát bụi và hạn chế nguy cơ nhiễm chéo giữa các khu vực sản xuất.
Trong quá trình dập viên, bụi hoạt chất phát sinh liên tục với mật độ lớn. Nếu HVAC không xử lý đúng, bụi có thể lan sang khu đóng gói hoặc các phòng sạch phía sau thông qua luồng khí hồi.
Đây là lý do nhiều nhà máy dược bố trí hệ thống hút bụi cục bộ ngay tại máy dập viên thay vì chỉ phụ thuộc vào cấp gió sạch từ HVAC trung tâm.
Ngoài ra, áp suất giữa các phòng cũng được tính toán để bụi không phát tán ngược sang khu vực có yêu cầu sạch cao hơn trong dây chuyền sản xuất.
Trong Khu Sản Xuất Thuốc Nang Mềm
Với dây chuyền thuốc nang mềm, độ ẩm môi trường lại là yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng kiểm soát vi sinh và độ ổn định của sản phẩm.
Khi độ ẩm thay đổi liên tục, vỏ nang dễ mềm, dính hoặc biến dạng trong quá trình đóng nang. Nếu môi trường duy trì độ ẩm cao trong thời gian dài, nguy cơ phát triển vi sinh trên bề mặt thiết bị và khu thao tác cũng tăng lên đáng kể.
Trong thực tế, nhiều nhà máy dược tách riêng khu sản xuất nang mềm khỏi các dây chuyền phát sinh bụi lớn để HVAC kiểm soát nhiệt độ và độ ẩm ổn định hơn trong suốt quá trình vận hành.
VÌ SAO THUỐC TIÊM VÀ THUỐC NHỎ MẮT CẦN KIỂM SOÁT VI SINH NGHIÊM NGẶT HƠN?
Trong ngành dược phẩm, nhóm thuốc tiêm và thuốc nhỏ mắt là các sản phẩm có mức độ yêu cầu vô trùng rất cao vì được đưa trực tiếp vào cơ thể mà không qua hàng rào bảo vệ tự nhiên.
Tại khu vực chiết rót thuốc tiêm, hệ thống airflow thường được thiết kế theo hướng từ trần xuống khu thao tác nhằm giữ luồng khí sạch di chuyển ổn định quanh sản phẩm.
Các khu vực này thường duy trì áp suất dương để hạn chế không khí từ bên ngoài xâm nhập ngược vào vùng vô trùng. Đồng thời, HEPA filter hiệu suất cao sẽ được bố trí ngay phía trên khu vực thao tác chính để giảm mật độ vi sinh trong không khí.
► Trong dây chuyền sản xuất thuốc tiêm kháng sinh, chỉ cần airflow bị nhiễu hoặc nhân sự di chuyển sai hướng trong vùng chiết rót cũng có thể làm thay đổi điều kiện vô trùng của toàn bộ khu vực.

HVAC ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO ĐẾN KHẢ NĂNG KIỂM SOÁT VI SINH?
HVAC là hệ thống quyết định trực tiếp đến độ ổn định của môi trường sản xuất.
Khi thiết kế luồng không phù hợp, vi sinh có thể di chuyển giữa các khu vực thông qua luồng khí hồi hoặc chênh áp không đúng thiết kế.
Tại khu thuốc tiêm vô trùng, airflow thường được duy trì theo dạng một chiều để đẩy hạt bụi và vi sinh ra khỏi vùng thao tác. Trong khi đó, khu thuốc viên sẽ ưu tiên hút bụi và duy trì áp suất phù hợp để bụi không lan sang các khu vực phía sau.
Ngoài airflow, số lần trao đổi gió mỗi giờ cũng ảnh hưởng rất lớn đến khả năng làm sạch không khí trong phòng.
Đây cũng là lý do HVAC luôn được tính toán đồng bộ cùng layout sản xuất thay vì triển khai sau khi hoàn thiện kết cấu phòng sạch.
Nếu bạn đang tìm hiểu sâu hơn về giải pháp triển khai thực tế cho nhà máy dược phẩm, có thể tham khảo thêm bài dịch vụ thi công phòng sạch dược phẩm đạt chuẩn GMP
KIỂM TRA VI SINH NHÀ MÁY DƯỢC PHẨM BẰNG CÁCH NÀO?
Trong các nhà máy dược phẩm đạt GMP, kiểm tra vi sinh được thực hiện định kỳ để đánh giá độ ổn định của môi trường sản xuất và phát hiện sớm nguy cơ nhiễm chéo trong quá trình vận hành.
Tùy từng khu vực và từng dạng thuốc, vị trí lấy mẫu vi sinh sẽ khác nhau nhằm phù hợp với đặc thù sản xuất thực tế.
Kiểm Tra Vi Sinh Trong Khu Sản Xuất Thuốc Tiêm Và Thuốc Vô Trùng
Đối với thuốc tiêm, thuốc nhỏ mắt hoặc các dây chuyền vô trùng, việc kiểm tra thường tập trung vào môi trường không khí và khu vực thao tác trực tiếp với sản phẩm.
Mẫu vi sinh thường được lấy tại vùng chiết rót, khu airflow cấp sạch, bề mặt thiết bị và cả găng tay của nhân sự vận hành để đánh giá mức độ ổn định của môi trường vô trùng trong quá trình sản xuất.
Ví dụ, nếu khu chiết rót thuốc tiêm xuất hiện mật độ vi sinh cao bất thường, nhà máy sẽ kiểm tra lại hướng airflow, hiệu suất HEPA filter và chênh áp giữa các phòng để xác định nguyên nhân. Trong nhiều trường hợp, nguyên nhân không nằm ở thiết bị mà đến từ việc nhân sự di chuyển sai hướng trong vùng sạch hoặc airflow bị nhiễu khi vận hành thực tế.

Kiểm Tra Vi Sinh Trong Khu Sản Xuất Thuốc Viên Và Thuốc Nang
Khác với khu vô trùng, dây chuyền thuốc viên và thuốc nang thường tập trung kiểm tra các vị trí phát sinh bụi trong quá trình vận hành.
Các khu vực như máy dập viên, khu đóng nang, luồng khí hồi HVAC hoặc vị trí tích tụ bột thuốc sẽ được theo dõi định kỳ vì bụi hoạt chất có thể mang theo vi sinh phát tán sang các khu vực phía sau.
Riêng với thuốc nang mềm, việc kiểm tra còn liên quan đến độ ẩm môi trường. Nếu HVAC kiểm soát độ ẩm không ổn định trong thời gian dài, bề mặt thiết bị và khu thao tác sẽ dễ phát sinh vi sinh hơn bình thường.
Đây cũng là lý do mỗi dây chuyền sản xuất thuốc trong nhà máy GMP đều có quy trình giám sát vi sinh riêng thay vì áp dụng cùng một phương pháp cho toàn bộ khu sản xuất.
GMP ẢNH HƯỞNG THẾ NÀO ĐẾN KIỂM SOÁT VI SINH
Trong ngành dược phẩm, GMP là nền tảng để xây dựng toàn bộ quy trình kiểm soát vi sinh cho nhà máy sản xuất thuốc.
Tiêu chuẩn này quy định rất rõ về:
-
Cấp độ sạch của từng khu vực
-
Giới hạn vi sinh cho phép
-
Cấu trúc airflow
-
Áp suất giữa các phòng
-
Quy trình thay đồ và vận hành
-
Tần suất kiểm tra môi trường
Đây cũng là lý do cùng một nhà máy nhưng khu sản xuất thuốc viên và khu thuốc tiêm lại có mức độ kiểm soát vi sinh hoàn toàn khác nhau.
Nếu bạn muốn tìm hiểu chi tiết hơn về GMP và ảnh hưởng thực tế đến hệ thống phòng sạch dược phẩm, có thể tham khảo thêm bài GMP là gì và ảnh hưởng thế nào đến phòng sạch dược phẩm.
___________
Có thể trao đổi trực tiếp khi liên hệ 0899 209 779.
Cảm ơn bạn đã đọc bài viết này của chúng tôi, chúc bạn luôn luôn thành công và gặp nhiều may mắn.

