Điều gì làm HVAC phòng sạch xuống cấp nhanh?
Sau một thời gian dài vận hành, hệ thống HVAC trong phòng sạch thường bắt đầu xuất hiện hàng loạt dấu hiệu như lưu lượng khí yếu dần, độ ẩm dao động liên tục, nhiệt độ không còn ổn định, phòng mất áp hoặc bụi tăng quanh khu sản xuất dù AHU và quạt cấp khí vẫn hoạt động bình thường.
Nhiều nhà máy chỉ phát hiện vấn đề khi line sản xuất bắt đầu phát sinh lỗi, vi sinh tăng hoặc điện năng tiêu thụ cao bất thường. Lúc này, HVAC thực tế đã vận hành quá tải trong thời gian dài và nhiều hạng mục bên trong bắt đầu xuống cấp đồng loạt.
→ Có rất nhiều nguyên nhân khiến HVAC gặp phải tình trạng trên, và sau đây cùng Tấn Nghĩa bóc tách từng vấn đề vận hành thực tế đang làm hệ thống phòng sạch xuống cấp nhanh hơn dự kiến.
_______________________________
Hoặc trao đổi trực tiếp với chúng tôi để đưa ra giải pháp cho tình trạng phòng sạch của bạn qua:
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XÂY DỰNG TẤN NGHĨA
Điện thoại: 0899 209 779
Email: hdtannghia@gmail.com
_______________________________
QUY MÔ DỰ ÁN KHÔNG PHÙ HỢP VỚI CÔNG SUẤT CỦA HVAC
Ở giai đoạn đầu, phần lớn hệ thống HVAC đều được tính theo quy mô sản xuất hiện tại của nhà máy. Tuy nhiên sau một thời gian vận hành, nhiều doanh nghiệp bắt đầu mở rộng line máy, tăng số lượng nhân sự, tăng ca hoặc nâng công suất sản xuất khiến tải nhiệt và lượng bụi phát sinh lớn hơn rất nhiều so với thiết kế ban đầu.

Đối với các nhà máy điện tử, chỉ cần bổ sung thêm line SMT hoặc tăng mật độ máy gắp chip cũng đủ làm nhiệt lượng trong phòng thay đổi đáng kể.
Trong khi đó, các khu đóng gói thực phẩm hoặc mỹ phẩm khi tăng công suất vận hành sẽ làm lượng bụi, hơi ẩm và tần suất di chuyển vật tư tăng mạnh liên tục.
Khi HVAC phải xử lý tải nhiệt vượt quá khả năng thiết kế trong thời gian dài, AHU gần như luôn hoạt động ở mức tải cao để giữ nhiệt độ và độ ẩm ổn định cho phòng sạch.
Khi hệ thống hoạt động vượt công suất trong thời gian dài, nhiều vấn đề sẽ bắt đầu xuất hiện đồng thời như lưu lượng khí cấp giảm dần, coil lạnh bám bụi nhanh hơn, độ ẩm dao động liên tục,điện năng tiêu thụ tăng mạnh,...
Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều phòng sạch bắt đầu xuất hiện tình trạng bụi tăng quanh line sản xuất dù màng lọc vẫn chưa đến chu kỳ thay thế.
⇔ Nếu kéo dài lâu hơn, motor quạt cấp khí và toàn bộ cụm AHU sẽ giảm tuổi thọ rất nhanh do phải vận hành liên tục ở tải cao.
Một nguyên nhân khác khiến HVAC xuống cấp nhanh là khí sạch bị thất thoát liên tục trong suốt quá trình vận hành nhà máy.
Tình trạng này xuất hiện rất phổ biến tại những khu unpack bao bì, khu trung chuyển vật tư,line đóng gói, hành lang kỹ thuật, khu xuất nhập hàng. Đặc biệt ở các nhà máy chưa tổ chức tốt luồng di chuyển một chiều.

Khi cửa phòng sạch mở liên tục để vận chuyển nguyên liệu hoặc thành phẩm, áp suất trong phòng sẽ dao động mạnh. HVAC lúc này phải liên tục cấp bù khí sạch để giữ trạng thái ổn định cho toàn bộ khu sản xuất.
Nhiều nhà máy hiện nay vẫn mở trực tiếp cửa từ hành lang vào line sản xuất mà không có airlock hoặc phòng đệm áp suất trung gian. Điều này khiến bụi và hơi ẩm từ bên ngoài đi thẳng vào khu sạch trong suốt quá trình vận hành.
Khi HVAC phải bù khí liên tục trong thời gian dài, toàn bộ hệ thống sẽ bắt đầu hoạt động nặng hơn bình thường:
Quạt cấp khí tăng tải liên tục
Airflow mất ổn định
Chênh áp giữa các khu vực dao động mạnh
Bụi dễ đi ngược vào line sản xuất
Độ sạch khó duy trì đồng đều
Đối với các dây chuyền yêu cầu độ sạch cao như SMT, dược phẩm hoặc đóng gói thành phẩm, tình trạng thất thoát khí sạch còn làm tăng nguy cơ lỗi sản phẩm và nhiễm chéo trong quá trình vận hành.
Bụi và hơi ẩm luôn là hai yếu tố khiến HVAC xuống cấp nhanh nhất sau nhiều năm vận hành.
Trong các nhà máy thực phẩm, mỹ phẩm hoặc điện tử, bụi mịn thường phát sinh liên tục quanh khu đóng gói, line SMT hoặc khu unpack bao bì. Nếu hệ thống hút hồi không xử lý đủ lưu lượng, bụi sẽ đi trực tiếp về AHU và bám nhanh tại lọc túi, coil lạnh, quạt cấp khí, khoang kỹ thuật bên trong AHU.
Khi bụi tích tụ ngày càng nhiều, lưu lượng khí cấp sẽ giảm dần và HVAC phải tăng tải liên tục để bù lại lượng airflow thiếu hụt.

Ngoài bụi, hơi ẩm và nước ngưng đọng quanh coil lạnh cũng là nguyên nhân rất phổ biến làm hệ thống xuống cấp nhanh hơn dự kiến.
Nếu khay drain thoát nước không tốt hoặc vệ sinh AHU không đúng định kỳ, nước sẽ bắt đầu tồn đọng bên trong cụm xử lý khí. Sau một thời gian dài, vi sinh và nấm mốc sẽ phát triển quanh coil lạnh rồi phát tán ngược trở lại khu sản xuất thông qua đường cấp khí.
Khi bụi và hơi ẩm tồn tại liên tục bên trong hệ thống, HVAC sẽ bắt đầu xuất hiện hàng loạt vấn đề:
Lưu lượng khí giảm
Độ sạch không còn ổn định
AHU phát sinh vi sinh
Chênh áp phòng dao động
Độ ẩm khó kiểm soát
Coil lạnh giảm hiệu suất trao đổi nhiệt
Tuổi thọ HEPA giảm nhanh bất thường
Đối với các phòng sạch GMP hoặc khu sản xuất thực phẩm, tình trạng này còn ảnh hưởng trực tiếp đến độ ổn định vi sinh của toàn bộ môi trường sản xuất.
Muốn HVAC hoạt động ổn định trong nhiều năm, hệ thống phải được kiểm soát đồng thời từ thiết kế vận hành, airflow, tải nhiệt cho đến cấu trúc di chuyển thực tế bên trong nhà máy.
Thay vì chỉ bám theo công suất sản xuất hiện tại, hệ thống HVAC nên được dự phòng sẵn khả năng mở rộng line máy, tăng tải nhiệt và tăng mật độ vận hành trong tương lai.
⇒ Điều này giúp AHU không phải hoạt động liên tục ở tải cao sau khi nhà máy mở rộng sản xuất.
Các khu unpack, hành lang kỹ thuật và khu trung chuyển nên tách riêng bằng airlock hoặc phòng đệm áp suất để giảm thất thoát khí sạch trong quá trình vận hành.
Đối với khu vực có tần suất di chuyển vật tư lớn, pass box và interlock cửa sẽ giúp HVAC ổn định áp suất tốt hơn rất nhiều.

Những khu phát sinh bụi lớn như: line đóng gói, khu unpack carton, khu SMT, dây chuyền thực phẩm dạng bột cần được tăng hút hồi cục bộ để bụi không đi trực tiếp về AHU.
⇒ Đây là giải pháp giúp kéo dài tuổi thọ coil lạnh và HEPA hiệu quả hơn nhiều so với chỉ thay lọc định kỳ.
Coil lạnh, khay drain và toàn bộ khoang kỹ thuật bên trong AHU cần được vệ sinh định kỳ để tránh vi sinh và hơi ẩm tích tụ lâu ngày.
Đối với các nhà máy vận hành liên tục nhiều ca, việc kiểm tra nước ngưng và vệ sinh AHU đúng chu kỳ gần như là hạng mục bắt buộc để HVAC giữ được trạng thái ổn định lâu dài.
Các hệ thống HVAC hiện nay thường kết nối trực tiếp với BMS để theo dõi nhiệt độ, độ ẩm, sự chênh áp, trạng thái airflow, cảnh báo mất áp theo thời gian thực.
Cách giám sát này giúp phát hiện sớm các dấu hiệu HVAC mất ổn định trước khi ảnh hưởng trực tiếp đến môi trường sản xuất và chất lượng sản phẩm.
»» Tham khảo thêm về Thiết kế trọn gói hệ thống phòng sạch để hiểu rõ hơn về dịch vụ của chúng tôi.
____________________________________________________________
Thông Tin Liên Hệ
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XÂY DỰNG TẤN NGHĨA
Điện thoại: 0899 209 779
Địa chỉ: 82/24A Huỳnh Văn Nghệ, Phường 15, Quận Tân Bình, Tp. HCM
Email: hdtannghia@gmail.com