Thi công hệ thống HVAC cho phòng sạch thực phẩm giúp ổn định sản xuất?

Trong sản xuất thực phẩm, nhiều doanh nghiệp đầu tư phòng sạch nhưng vẫn gặp tình trạng sản phẩm bị lỗi, vón cục, chảy dính hoặc không đạt kiểm định vi sinh. Nguyên nhân thường đến từ cách hệ thống HVAC được thiết kế và thi công chưa phù hợp với từng dây chuyền sản phẩm nhất định.

Khác với các ngành khác, HVAC trong phòng sạch thực phẩm vừa phải làm nhiệm vụ điều hòa không khí vừa phải xử lý đồng thời độ ẩm, áp suất và luồng khí theo từng khu vực sản xuất cụ thể. Nếu triển khai sai, hệ thống vẫn chạy nhưng môi trường bên trong không ổn định, dẫn đến lỗi sản phẩm xuất hiện theo từng ca sản xuất.

HVAC TRONG PHÒNG SẠCH THỰC PHẨM THỰC SỰ PHẢI KIỂM SOÁT NHỮNG GÌ

Trong các nhà máy thực phẩm, HVAC cần kiểm soát 4 yếu tố chính: nhiệt độ, độ ẩm, áp suất và hướng di chuyển của không khí.

Với bánh kẹo, độ ẩm là yếu tố nhạy cảm nhất. Nếu độ ẩm tăng vượt ngưỡng trong khu tạo hình hoặc đóng gói, sản phẩm sẽ chảy hoặc dính ngay trên dây chuyền, vì vậy việc kiểm soát cần được tính toán ngay từ hệ thống HVAC thay vì xử lý ở khâu vận hành, bạn có thể xem chi tiết trong bài cách kiểm soát độ ẩm trong phòng sạch thực phẩm.

Với nước uống đóng chai, khu vực chiết rót phải duy trì áp suất dương và luồng khí sạch từ trên xuống để tránh vi sinh xâm nhập vào miệng chai trong quá trình đóng nắp.

Với thực phẩm đông lạnh, HVAC không cần cấp độ lọc quá cao nhưng phải đảm bảo không khí không mang theo hơi ẩm quay lại khu thành phẩm sau khi đi qua khu sơ chế.

Những yêu cầu này không thể áp dụng chung một cấu hình mà phải được tính toán theo từng dây chuyền ngay từ đầu, tương tự như cách triển khai trong quy trình thi công phòng sạch thực phẩm để tránh phải điều chỉnh lại khi đã vận hành.

THIẾT KẾ HVAC THEO TỪNG KHU VỰC SẢN XUẤT THỰC PHẨM

Trong một nhà máy thực phẩm, HVAC không được thiết kế đồng đều mà phải chia theo từng khu vực.

• Ở khu sơ chế nguyên liệu, hệ thống chủ yếu tập trung vào thông gió và kiểm soát cơ bản, không cần cấp độ sạch cao nhưng phải đảm bảo không khí không lan sang khu vực phía sau.

• Ở khu chế biến, nhiệt độ và độ ẩm phải được duy trì ổn định liên tục. Ví dụ với dây chuyền sản xuất bánh, nếu nhiệt độ dao động theo ca làm việc, chất lượng bột và cấu trúc sản phẩm sẽ thay đổi.

• Tại khu chiết rót nước uống, hệ thống HVAC phải cấp khí sạch theo hướng thẳng đứng từ trần xuống, kết hợp với áp suất dương để bảo vệ khu vực đóng nắp. Nếu bố trí sai hướng gió, không khí mang vi sinh có thể quay ngược lại khu vực đang thao tác.

► Cách phân vùng này cũng chính là nền tảng trong việc ứng dụng phòng sạch thực phẩm theo từng dây chuyền sản xuất cụ thể, giúp tối ưu cả hiệu quả và chi phí đầu tư.

CÁCH THI CÔNG HỆ THỐNG HVAC TRONG NHÀ MÁY THỰC PHẨM

Khi thi công HVAC, không thể chỉ lắp đặt thiết bị mà cần đi theo trình tự kỹ thuật rõ ràng.

Trước tiên là xác định lưu lượng gió cho từng khu vực dựa trên diện tích, mật độ thiết bị và số lượng nhân sự. Nếu tính sai, khu vực có thể bị dư hoặc thiếu gió, dẫn đến mất cân bằng nhiệt và độ ẩm.

Tiếp theo là bố trí đường ống gió và vị trí cấp và hồi khí. Với khu chiết rót, miệng gió cấp thường đặt phía trên, trong khi miệng hồi đặt ở vị trí thấp hơn để tạo dòng khí đi qua khu vực sản xuất.

Sau đó là lắp đặt AHU và hệ thống lọc khí. Tùy theo sản phẩm, hệ thống có thể sử dụng nhiều cấp lọc khác nhau để đảm bảo chất lượng không khí trước khi cấp vào phòng.

Cuối cùng là cân chỉnh hệ thống để đảm bảo áp suất giữa các khu vực luôn đúng theo thiết kế. Nếu áp suất không ổn định, không khí từ khu vực kém sạch có thể xâm nhập vào khu vực sản xuất chính.

THÔNG SỐ HVAC CẦN ĐẠT TRONG PHÒNG SẠCH THỰC PHẨM

H3: Bảng thông số tham khảo theo từng loại sản phẩm

NHỮNG SAI LỆCH HVAC THƯỜNG GẶP VÀ CÁCH XỬ LÝ

Một lỗi phổ biến là sử dụng cùng một cấu hình HVAC cho toàn bộ nhà máy, dẫn đến việc khu cần kiểm soát cao lại không đủ điều kiện, trong khi khu đơn giản lại bị đầu tư dư thừa.

Trong dây chuyền nước uống, nếu áp suất không đủ, không khí bên ngoài có thể xâm nhập vào khu chiết rót, làm tăng nguy cơ nhiễm vi sinh mà không thể phát hiện ngay.

Ở các xưởng bánh kẹo, việc không kiểm soát độ ẩm ổn định sẽ khiến sản phẩm thay đổi chất lượng theo từng ca sản xuất, dù nguyên liệu và công thức không thay đổi.

► Cách xử lý là trực tiếp điều chỉnh lại thiết kế hệ thống và cân bằng lại lưu lượng gió theo từng khu vực.

_________

Hợp tác với Tấn Nghĩa, hệ thống HVAC luôn được bám sát vào từng loại sản phẩm cụ thể như bánh kẹo, nước uống hay thực phẩm đông lạnh,...

Chúng tôi tập trung vào việc phân tích dây chuyền sản xuất, từ đó xây dựng giải pháp HVAC phù hợp với từng khu vực, đảm bảo kiểm soát ổn định nhiệt độ, độ ẩm và áp suất trong suốt quá trình vận hành.

Trao đổi kĩ hơn qua sđt hoặc zalo: 0899 209 779