Có nên thi công toàn bộ phòng sạch cùng một cấp độ sạch
Mỗi khu vực nên được xác định mức độ kiểm soát dựa trên công đoạn sản xuất, đặc tính sản phẩm, nguy cơ nhiễm và yêu cầu vận hành.oát thay vì mở rộng phạm vi phòng sạch không cần thiết.
Nếu áp dụng cùng một cấp sạch cho toàn bộ nhà máy chỉ vì muốn đơn giản hóa thiết kế, doanh nghiệp có thể phải đầu tư hệ thống HVAC, diện tích kiểm soát và chi phí vận hành lớn hơn nhu cầu thực tế.
Một nhà máy thường bao gồm nhiều khu vực với chức năng và mức độ tiếp xúc với sản phẩm khác nhau, không nên mặc định tất cả các khu vực đều phải duy trì cùng một điều kiện môi trường mà nên tìm hiểu rõ để đưa ra phương pháp hợp lý.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XÂY DỰNG TẤN NGHĨA
Điện thoại: 0899 209 779
_______
Một công đoạn trực tiếp tiếp xúc với sản phẩm nhạy cảm như trong ngành y tế hay điện tử cần kiểm soát môi trường chặt chẽ hơn khu vực tiếp nhận nguyên liệu hoặc một khu vực phụ trợ.
Điều này không có nghĩa các khu vực còn lại được bỏ qua, vì mỗi khu vực vẫn cần có điều kiện phù hợp với chức năng, cách vận hành và mối liên hệ với các khu vực xung quanh.
Trong cùng một nhà máy có thể tồn tại khu vực sản xuất, khu vực chuẩn bị, kho, hành lang, thay đồ,... các khu vực này không có cùng vai trò đối với sản phẩm.
Khu vực trực tiếp thực hiện công đoạn sản xuất có thể cần điều kiện kiểm soát khác với nơi chỉ thực hiện lưu trữ hoặc vận chuyển vật liệu. Nếu áp dụng cùng một cấp sạch cho tất cả, doanh nghiệp có thể đang kiểm soát những khu vực không thực sự cần thiết ở cùng một mức độ.
Ngược lại, nếu phân vùng không hợp lý, khu vực có yêu cầu kiểm soát cao lại có thể bị ảnh hưởng bởi hoạt động của những khu vực lân cận.
Khi phạm vi phòng sạch tăng, thể tích không khí cần xử lý cũng tăng theo, hệ thống HVAC phải đáp ứng phạm vi kiểm soát lớn hơn, kéo theo nhiều yếu tố liên quan đến thiết bị, đường ống gió, lọc khí, điều khiển và cân bằng hệ thống.
Nếu toàn bộ nhà máy được đưa vào cùng một phạm vi kiểm soát trong khi một phần diện tích không thực sự cần thiết, doanh nghiệp có thể phải đầu tư thêm cho hệ thống mà hiệu quả sản xuất không tăng tương ứng.
Khi mở rộng phạm vi kiểm soát, doanh nghiệp phải tính đến trần, vách, cửa, sàn, HVAC, điện, điều khiển và các hạng mục kỹ thuật liên quan.
Nhà máy có diện tích rất lớn nhưng chỉ một phần dây chuyền thực sự cần môi trường kiểm soát cao, việc đưa toàn bộ diện tích vào cùng cấp sạch có thể làm tăng đáng kể quy mô đầu tư.
Vấn đề ở đây không phải là cố giảm diện tích phòng sạch bằng mọi cách, mà là xác định diện tích nào cần đầu từ và mức độ kiể soát thực sự cần thiết.
Hệ thống HVAC sử dụng điện, bộ lọc cần được theo dõi và thay thế, các thiết bị cần bảo trì, điều kiện môi trường cần được kiểm soát và khu vực sạch cần được vệ sinh theo yêu cầu.
Nếu phạm vi kiểm soát lớn hơn nhu cầu sản xuất, doanh nghiệp không chỉ tăng chi phí đầu tư ban đầu mà còn phải duy trì một diện tích kiểm soát lớn trong suốt thời gian vận hành.
Đây là lý do bài toán cấp sạch cần được nhìn cả ở giai đoạn đầu tư và giai đoạn vận hành.
Không có một cách phân chia giống nhau cho mọi nhà máy, tuy nhiên khi lập phương án, một số nhóm khu vực thường cần được xem xét riêng vì chức năng và mức độ tiếp xúc với sản phẩm khác nhau.
Là khu vực cần được phân tích kỹ nhất, cần xác định sản phẩm đang ở trạng thái nào, công đoạn đó có nhạy cảm với môi trường hay không và yếu tố nào có khả năng ảnh hưởng đến chất lượng.
Không nên chỉ nhìn tên phòng để quyết định cấp sạch, hai khu vực cùng được gọi là khu vực sản xuất nhưng có thể có yêu cầu kiểm soát hoàn toàn khác nhau nếu công đoạn và đặc tính sản phẩm khác nhau.
Nguyên liệu trước khi đi vào sản xuất cũng cần được xem xét về cách tiếp nhận, chuẩn bị và đưa vào khu vực chính.
Nếu nguyên liệu đi từ một khu vực có điều kiện khác sang khu vực sạch hơn, thiết kế cần tính đến cách chuyển tiếp để tránh đưa các nguồn nhiễm không mong muốn vào khu vực kiểm soát.
Do đó, khu vực chuẩn bị nguyên liệu không nên được xác định cấp sạch chỉ dựa vào diện tích mà cần xem xét mối liên hệ với công đoạn tiếp theo.
Đóng gói là một ví dụ cho thấy không nên áp dụng một nguyên tắc chung cho tất cả nhà máy.
Có những trường hợp sản phẩm sau sản xuất vẫn cần được bảo vệ khỏi môi trường trong quá trình đóng gói. Khi đó, điều kiện khu vực đóng gói cần được xem xét dựa trên đặc tính sản phẩm và quy trình thực tế.
Ngược lại, không phải mọi khu vực đóng gói đều phải áp dụng cùng một mức kiểm soát với khu vực sản xuất chính.
Kho nguyên liệu, kho thành phẩm và khu vực trung chuyển có vai trò khác với khu vực sản xuất.
Điều cần quan tâm là vật liệu được đưa vào nhà máy như thế nào, được lưu trữ ở đâu và chuyển từ khu vực này sang khu vực khác ra sao.
Nếu kho nằm cạnh khu vực sạch và có dòng vật liệu di chuyển trực tiếp giữa hai khu vực, cách tổ chức cửa, lối đi và khu vực chuyển tiếp có thể ảnh hưởng đến khả năng duy trì điều kiện của phòng sạch.
Con người là một trong những nguồn có khả năng đưa hạt và các yếu tố nhiễm vào khu vực kiểm soát. Vì vậy, cách bố trí thay đồ và hành lang cần được xem xét cùng với cấp sạch của khu vực sản xuất mà người lao động đi vào.
Một hành lang nối nhiều khu vực có điều kiện khác nhau cũng cần được xem xét về cách tổ chức luồng di chuyển và sự chuyển tiếp giữa các vùng.
Việc phân chia cấp sạch nên bắt đầu từ quy trình sản xuất thay vì bắt đầu bằng diện tích hoặc tên gọi của từng phòng.
Tấn Nghĩa cần hiểu sản phẩm được sản xuất theo trình tự nào, nguyên liệu đi vào ở đâu, từng công đoạn diễn ra ở khu vực nào và thành phẩm được đưa ra như thế nào.
Từ quy trình đó mới có thể xác định những khu vực nào cần kiểm soát và mức độ kiểm soát cần thiết.
Nếu chưa hiểu quy trình mà đã chia cấp sạch trên bản vẽ, layout rất dễ phải điều chỉnh khi chủ đầu tư bổ sung thiết bị hoặc phát hiện luồng sản xuất không phù hợp.
Sau khi hiểu quy trình, cần xác định công đoạn nào có yêu cầu cao nhất về môi trường.
Đây có thể là công đoạn mà sản phẩm tiếp xúc trực tiếp với môi trường, công đoạn có yêu cầu kiểm soát hạt cao hoặc khu vực mà việc nhiễm từ môi trường có thể ảnh hưởng đến chất lượng.
Từ công đoạn nhạy cảm này, các khu vực xung quanh được xem xét dựa trên mối quan hệ vận hành thay vì xác định độc lập.
Nếu khu vực A đưa sản phẩm trực tiếp sang khu vực B, điều kiện của hai khu vực phải được xem xét cùng nhau.
Tương tự, nếu nhân viên phải đi qua một khu vực trung gian trước khi vào phòng sạch, khu vực đó cũng cần được tính vào phương án phân vùng.
Đây là lý do layout và cấp sạch phải được phát triển đồng thời. Chỉ thay đổi cấp sạch của một phòng mà không xem xét các phòng liền kề có thể làm mất tính hợp lý của toàn bộ hệ thống.
Sau khi hiểu công đoạn và mối quan hệ giữa các khu vực, mới xác định mức kiểm soát phù hợp cho từng vùng.
Kết quả cuối cùng có thể là một nhà máy sử dụng cùng một cấp sạch ở nhiều khu vực, nhưng cũng có thể là nhà máy được chia thành nhiều vùng với yêu cầu khác nhau.
Điểm quan trọng là sự phân chia đó phải xuất phát từ nhu cầu sản xuất và yêu cầu kiểm soát, không phải chỉ để tạo ra nhiều cấp sạch trên bản vẽ.
Không phải lúc nào phân chia nhiều cấp sạch cũng là phương án tốt hơn. Trong một số trường hợp, áp dụng cùng một cấp kiểm soát cho một nhóm khu vực có thể hợp lý và thuận tiện hơn.
Nếu nhiều công đoạn liên kết chặt chẽ và đều cần duy trì điều kiện môi trường tương đương, việc tổ chức cùng một cấp kiểm soát có thể giúp quá trình vận hành đơn giản hơn.
Khi đó, người và vật liệu không phải liên tục chuyển tiếp giữa nhiều vùng có điều kiện khác nhau.
Với một nhà máy nhỏ, nếu chia quá nhiều khu vực với các điều kiện khác nhau, hệ thống có thể trở nên phức tạp so với nhu cầu thực tế.
Trong trường hợp này, cần cân bằng giữa yêu cầu kiểm soát và khả năng đầu tư, vận hành.
Không phải cứ chia càng nhiều cấp thì phương án càng chuyên nghiệp.
Một số dây chuyền có thể cần duy trì điều kiện môi trường tương đối đồng nhất trong toàn bộ chuỗi công đoạn.
Nếu việc phân chia thành nhiều vùng tạo ra quá nhiều điểm chuyển tiếp mà không đem lại lợi ích rõ ràng cho sản xuất, phương án cùng cấp sạch cho một phạm vi phù hợp có thể được cân nhắc.
Vì vậy, câu hỏi đúng không phải là nên làm một cấp hay nhiều cấp, mà là cách phân vùng nào phù hợp nhất với quy trình và yêu cầu kiểm soát của nhà máy?
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XÂY DỰNG TẤN NGHĨA
Điện thoại: 0899 209 779
Địa chỉ: 82/24A Huỳnh Văn Nghệ, Phường 15, Quận Tân Bình, TP. HCM
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI - XÂY DỰNG TẤN NGHĨA
Địa chỉ : 82/24A Huỳnh Văn Nghệ, Phường 15, Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Hotline : 0899 209 779
Email : hdtannghia@gmail.com
Website : www.tannghiaconstruct.com
TẤN NGHĨA CONSTRUCT
Email: hdtannghia@gmail.com
