Những rủi ro khi đầu tư phòng sạch

Đầu tư phòng sạch có thể gặp rủi ro về chi phí và khả năng đáp ứng nhu cầu vận hành nếu doanh nghiệp xác định chưa đúng diện tích, cấp sạch, hệ thống HVAC hoặc phạm vi đầu tư.

Đánh giá các yếu tố này trước khi triển khai giúp hạn chế phát sinh và tránh phương án phòng sạch không phù hợp với sản xuất.

NHỮNG RỦI RO TRONG PHÒNG SẠCH

Phòng sạch là một hệ thống tổng thể, trong đó kết cấu phòng, panel, HVAC, lọc khí, chênh áp, điện điều khiển và quy trình vận hành có mối liên hệ với nhau. Vì vậy, rủi ro khi đầu tư không chỉ nằm ở chi phí xây dựng ban đầu mà còn có thể xuất hiện trong quá trình thi công và vận hành sau này.

Một phương án được thiết kế chưa phù hợp có thể khiến doanh nghiệp phải điều chỉnh nhiều hạng mục, phát sinh chi phí hoặc gặp khó khăn trong việc duy trì điều kiện môi trường cần thiết cho sản xuất.

Không Đáp Ứng Nhu Cầu Vận Hành

Cấp sạch không phù hợp với công đoạn sản xuất

Nếu cấp sạch thấp hơn yêu cầu, môi trường sản xuất có thể không đáp ứng điều kiện kiểm soát cần thiết. Ngược lại, nếu lựa chọn cấp sạch quá cao, doanh nghiệp có thể phải đầu tư thêm cho HVAC, lọc khí và duy trì điều kiện vận hành mà không mang lại lợi ích tương xứng.

Mỗi khu vực cần được xem xét dựa trên sản phẩm, công đoạn, mức độ nhạy cảm với tiểu phân hoặc vi sinh và tiêu chuẩn mà nhà máy áp dụng.

Phương án phân vùng hợp lý sẽ giúp tập trung nguồn lực vào những khu vực thực sự cần kiểm soát cao.

HVAC không đáp ứng được điều kiện phòng sạch

Các thông số như lưu lượng gió, tải lạnh, tải ẩm, nhiệt độ, độ ẩm, chênh áp và khả năng lọc cần được tính toán đồng bộ.

Ví dụ: khi tải nhiệt thực tế của máy móc và con người cao hơn dự kiến nhưng công suất xử lý của AHU không đủ, nhiệt độ trong phòng có thể khó duy trì ổn định.

Tương tự, nếu lưu lượng cấp và hồi gió không phù hợp với thiết kế, việc kiểm soát chênh áp giữa các khu vực cũng có thể gặp khó khăn.

Vì vậy, không nên lựa chọn AHU hoặc công suất HVAC chỉ dựa trên diện tích phòng. Cần tính toán dựa trên điều kiện sử dụng thực tế và yêu cầu kiểm soát của từng khu vực.

Luồng người và vật liệu chưa hợp lý

Nếu nhân viên phải di chuyển qua lại nhiều lần giữa các khu vực có cấp sạch khác nhau, nguy cơ đưa bụi hoặc tác nhân từ vùng ít sạch sang vùng sạch sẽ tăng lên.

Tương tự, nguyên vật liệu nếu đi qua nhiều khu vực không cần thiết có thể làm quy trình vận hành phức tạp hơn.

Khi thiết kế, cần xác định rõ hướng di chuyển của người, nguyên liệu, thành phẩm, thiết bị và chất thải. Tùy vào yêu cầu của dự án, có thể bố trí phòng thay đồ, airlock, pass box hoặc khu vực trung chuyển để tạo vùng đệm giữa các khu vực.

Thiết kế luồng di chuyển hợp lý không chỉ hỗ trợ kiểm soát sạch mà còn giúp nhân viên vận hành thuận tiện hơn trong thực tế.

Mặt bằng không phù hợp với thiết bị và quy trình

Khi bố trí mặt bằng, cần tính đến kích thước máy móc, khoảng cách thao tác, đường vận chuyển nguyên vật liệu, khu vực bảo trì và không gian cần thiết để thay thế thiết bị.

Nếu chỉ tính diện tích phòng theo nhu cầu hiện tại mà không xem xét các yếu tố này, doanh nghiệp có thể gặp khó khăn khi đưa dây chuyền vào vận hành.

Đặc biệt, các thiết bị có kích thước lớn cần được xem xét ngay từ giai đoạn thiết kế cửa, hành lang, cửa kỹ thuật và tuyến vận chuyển.

Một mặt bằng tốt không chỉ vừa đủ cho sản xuất mà còn phải đảm bảo khả năng thao tác, vệ sinh, bảo trì và kiểm soát luồng di chuyển.

Khó mở rộng khi nhu cầu sản xuất tăng

Nhu cầu sản xuất có thể thay đổi sau một thời gian vận hành. Doanh nghiệp có thể tăng công suất, bổ sung máy móc hoặc mở thêm công đoạn.

Nếu thiết kế phòng sạch chỉ phục vụ nhu cầu trước mắt mà không xem xét khả năng mở rộng, việc cải tạo về sau có thể phức tạp và tốn kém.

Ví dụ, khi cần mở rộng diện tích phòng sạch, công suất HVAC hiện tại có thể không còn đủ. Việc bổ sung hệ thống mới có thể ảnh hưởng đến đường ống, điện, điều khiển và các khu vực đang vận hành.

Rủi Ro Về Chi Phí

Chi phí đầu tư cao hơn dự kiến

Ngoài phần xây dựng phòng sạch, dự án còn có thể liên quan đến panel, cửa phòng sạch, HVAC, AHU, HEPA filter, điện, điều khiển, hệ thống giám sát và các hạng mục phụ trợ.

Bên cạnh đó, thay đổi thiết kế trong quá trình triển khai cũng có thể làm tăng chi phí, khi layout thay đổi, vị trí thiết bị sản xuất thay đổi hoặc yêu cầu về cấp sạch được điều chỉnh, các hệ thống đã tính toán trước đó có thể phải thay đổi theo.

Do đó, dự toán phòng sạch không nên chỉ dựa trên đơn giá theo m², cần xác định rõ diện tích, cấp sạch, công năng từng khu vực và các hệ thống kỹ thuật đi kèm trước khi đưa ra tổng mức đầu tư.

Đầu tư những hạng mục không cần thiết

Nếu doanh nghiệp đưa cả những khu vực không trực tiếp ảnh hưởng đến sản phẩm vào phạm vi phòng sạch, diện tích cần kiểm soát sẽ tăng lên đáng kể.

Khi diện tích phòng sạch tăng, nhiều chi phí cũng tăng theo như panel, hệ thống HVAC, thiết bị lọc, điện năng và chi phí bảo trì.

Tương tự, việc lựa chọn cấp sạch cao hơn mức cần thiết cũng có thể làm tăng yêu cầu về lưu lượng gió, hiệu suất lọc và khả năng kiểm soát môi trường.

Chi phí vận hành cao sau khi đưa vào sử dụng

Công suất AHU, lưu lượng gió, số lần trao đổi khí, tải lạnh, tải ẩm và yêu cầu lọc đều liên quan đến mức tiêu thụ điện.

Nếu phòng sạch được thiết kế với công suất lớn hơn nhu cầu thực tế, doanh nghiệp có thể phải duy trì một hệ thống có chi phí vận hành cao trong thời gian dài.

Ngoài điện năng, còn có các khoản chi phí liên quan đến bảo trì AHU, thay thế bộ lọc, kiểm tra hệ thống và duy trì các điều kiện môi trường theo yêu cầu.

Phát sinh chi phí khi thay đổi trong quá trình thi công

Doanh nghiệp thay đổi vị trí máy móc sau khi hệ thống HVAC đã được triển khai. Khi đó, vị trí cấp gió, hồi gió, đường ống, điện hoặc các hạng mục liên quan có thể phải điều chỉnh.

Tương tự, nếu tăng diện tích phòng sạch hoặc thay đổi cấp sạch sau khi đã chốt thiết kế, công suất HVAC và các thiết bị liên quan cũng có thể cần tính toán lại.

Vì vậy, trước khi thi công cần thống nhất tương đối đầy đủ về layout, thiết bị sản xuất, cấp sạch và yêu cầu kỹ thuật để hạn chế việc thay đổi khi công trình đã triển khai.

CÁCH ĐỂ HẠN CHẾ RỦI RO

Xác Định Đúng Cấp Sạch Cho Từng Khu Vực

Trước khi thiết kế phòng sạch, doanh nghiệp cần phân tích từng công đoạn sản xuất và xác định mức độ kiểm soát cần thiết.

Không nên mặc định toàn bộ nhà máy sử dụng một cấp sạch. Thay vào đó, có thể phân chia thành các vùng có yêu cầu khác nhau dựa trên sản phẩm, quy trình và mức độ rủi ro.

Cách làm này vừa giúp đáp ứng yêu cầu sản xuất vừa tránh đầu tư quá mức vào những khu vực không cần thiết.

Tính Toán HVAC Theo Nhu Cầu Thực Tế

Các yếu tố cần xem xét gồm tải nhiệt từ máy móc, số lượng người, điều kiện môi trường bên ngoài, nhiệt độ và độ ẩm yêu cầu, lưu lượng gió, mức độ lọc và chênh áp giữa các khu vực.

Việc tính toán đầy đủ ngay từ đầu giúp hạn chế tình trạng hệ thống thiếu công suất hoặc dư công suất trong quá trình vận hành.

Kiểm Tra Luồng Người Và Vật Liệu Trước Khi Thiết Kế

Cần xem xét người vận hành đi từ đâu, nguyên vật liệu được đưa vào bằng tuyến nào, thành phẩm được chuyển ra sao và chất thải được xử lý theo hướng nào.

Khi các luồng được xác định rõ, việc bố trí phòng thay đồ, airlock, pass box, hành lang và các khu vực chuyển tiếp sẽ hợp lý hơn.

Đồng thời, cần hạn chế giao cắt giữa những luồng có yêu cầu kiểm soát khác nhau để giảm nguy cơ nhiễm chéo.

Xác Định Đầy Đủ Phạm Vi Đầu Tư Và Chi Phí

Phạm vi có thể bao gồm kết cấu và hoàn thiện phòng sạch, panel, cửa, hệ thống HVAC, AHU, lọc khí, điện, điều khiển, hệ thống giám sát và các hạng mục phụ trợ.

Ngoài chi phí đầu tư ban đầu, cũng nên xem xét chi phí vận hành, bảo trì và thay thế vật tư trong quá trình sử dụng.

Việc lập phạm vi đầu tư rõ ràng giúp doanh nghiệp dễ kiểm soát ngân sách và hạn chế tình trạng phát sinh do những hạng mục chưa được tính đến trong giai đoạn đầu.

Tính Đến Khả Năng Mở Rộng Trong Tương Lai

Không nhất thiết phải đầu tư toàn bộ cho công suất tương lai ngay lập tức, có thể xem xét khả năng mở rộng diện tích, vị trí máy móc, tuyến kỹ thuật và công suất HVAC để việc nâng cấp sau này thuận lợi hơn.

Đặc biệt cần xác định những hạng mục nếu thay đổi trong tương lai sẽ ảnh hưởng lớn đến hệ thống hiện tại. 

Một phương án phòng sạch phù hợp cần đáp ứng đồng thời ba yếu tố: đúng nhu cầu sản xuất, kiểm soát được điều kiện môi trường và có chi phí đầu tư, vận hành hợp lý

_______________________________

CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI - XÂY DỰNG TẤN NGHĨA

Số điện thoại: 0899 209 779

Địa chỉ: 82/24A Huỳnh Văn Nghệ, Phường 15, Quận Tân Bình, Tp. Hồ Chí Minh