Mở rộng phòng sạch có phải thiết kế lại không?

Nhiều doanh nghiệp có nhu cầu mở rộng phòng sạch khi tăng công suất sản xuất, bổ sung thiết bị hoặc cần thêm khu vực phục vụ quy trình.

Tuy nhiên, việc mở rộng không đơn giản là xây thêm diện tích và kết nối vào phòng sạch cũ, nếu không đánh giá đúng khả năng của hệ thống hiện hữu, phần mở rộng có thể ảnh hưởng đến cấp sạch, chênh áp, lưu lượng gió và khả năng vận hành của toàn bộ khu vực.

Vì vậy câu hỏi quan trọng không phải chỉ là có phải thiết kế lại không, mà là những thay đổi nào sau khi mở rộng có ảnh hưởng đến thiết kế hiện tại.

KHI NÀO MỞ RỘNG PHÒNG SẠCH KHÔNG CẦN THIẾT KẾ LẠI?

Không phải dự án nào cũng cần thiết kế lại toàn bộ phòng sạch, nếu phần mở rộng có yêu cầu tương đồng với khu vực hiện hữu và các hệ thống kỹ thuật vẫn đủ khả năng đáp ứng, doanh nghiệp có thể giữ lại thiết kế cũ và chỉ triển khai phương án bổ sung phù hợp.

Cấp sạch và công năng không thay đổi

Nếu khu vực mở rộng có cùng cấp sạch và phục vụ công năng tương tự khu vực hiện hữu, việc mở rộng thường ít ảnh hưởng đến cấu trúc thiết kế ban đầu.

Ví dụ, doanh nghiệp đang có khu vực sản xuất ở một cấp sạch nhất định và muốn tăng thêm diện tích cho cùng công đoạn sản xuất. Khi yêu cầu về nhiệt độ, độ ẩm, độ sạch và điều kiện vận hành không thay đổi, phần mở rộng có thể được thiết kế để kết nối với hệ thống hiện tại.

Tuy nhiên, vẫn cần tính toán lại phần diện tích tăng thêm để xác định nhu cầu về lưu lượng gió, tải lạnh và các hệ thống liên quan.

Hệ thống HVAC vẫn đủ khả năng đáp ứng

Một hệ thống HVAC đang vận hành ổn định ở khu vực cũ chưa chắc đã đủ công suất cho diện tích mới. Cần kiểm tra công suất AHU, lưu lượng gió, tải lạnh, tải ẩm, khả năng lọc và phân phối gió trước khi quyết định phương án mở rộng.

Nếu hệ thống hiện hữu còn đủ dự phòng, có thể tận dụng AHU và mở rộng mạng lưới phân phối gió theo phương án được tính toán. Ngược lại, nếu hệ thống đã hoạt động gần giới hạn, việc mở rộng có thể cần bổ sung hoặc thay đổi thiết bị HVAC.

Layout và luồng di chuyển không bị thay đổi lớn

Trong trường hợp phần mở rộng không làm thay đổi đáng kể luồng người, nguyên liệu, thành phẩm và các khu vực kiểm soát, thiết kế hiện hữu có thể tiếp tục được sử dụng làm cơ sở.

Phần mới cần được bố trí phù hợp với cửa, hành lang, khu vực chuyển tiếp và các điểm kết nối với phòng sạch cũ. Mục tiêu là tạo sự liên tục giữa hai khu vực mà không làm phát sinh những thay đổi lớn về quy trình vận hành.

KHI NÀO MỞ RỘNG PHÒNG SẠCH CẦN THIẾT KẾ LẠI?

Khi việc mở rộng làm thay đổi đáng kể công năng hoặc điều kiện vận hành, thiết kế hiện hữu cần được tính toán và điều chỉnh.

Trong một số trường hợp, không chỉ phần mở rộng mà cả hệ thống phòng sạch cũ cũng phải được xem xét lại.

Diện tích hoặc công năng thay đổi đáng kể

Khi diện tích tăng lớn, nhu cầu xử lý không khí và khả năng kiểm soát môi trường cũng thay đổi theo.

Đặc biệt, nếu khu vực mới phục vụ một công đoạn khác với phòng sạch hiện hữu, việc chỉ kéo dài panel hoặc mở rộng đường ống gió có thể không còn phù hợp. Layout, luồng di chuyển, phân vùng và các yêu cầu kỹ thuật cần được tính toán lại.

Công năng mới cũng có thể kéo theo sự thay đổi về số lượng người, thiết bị sản xuất, tải nhiệt và tải ẩm. Đây là những yếu tố có thể ảnh hưởng trực tiếp đến cấu hình HVAC.

Thay đổi cấp sạch hoặc yêu cầu môi trường

Nếu phần mở rộng có cấp sạch khác với khu vực hiện hữu, thiết kế cần được xem xét lại để đảm bảo sự phân tách và kiểm soát giữa các vùng.

Ngoài cấp sạch, các yêu cầu về nhiệt độ, độ ẩm, độ sạch không khí hoặc điều kiện vận hành đặc thù cũng có thể làm thay đổi phương án HVAC.

Trong trường hợp này, không nên mặc định rằng hệ thống cũ có thể đáp ứng phần mới. Cần xác định lại yêu cầu của từng khu vực trước khi lựa chọn phương án kết nối.

HVAC hiện hữu không còn đủ công suất

Khi diện tích tăng, hệ thống cần xử lý thêm lượng không khí và tải nhiệt tương ứng. Nếu AHU hiện hữu không còn đủ công suất, doanh nghiệp có thể phải bổ sung AHU, tăng công suất xử lý hoặc xây dựng phương án HVAC riêng cho khu vực mở rộng.

Việc này cũng có thể kéo theo thay đổi đường ống gió, cửa gió, bộ lọc, điều khiển và nguồn điện. Vì vậy, cần đánh giá toàn bộ hệ thống thay vì chỉ kiểm tra riêng AHU.

Thay đổi luồng người, vật liệu và chênh áp

Mở rộng phòng sạch có thể làm thay đổi mối quan hệ giữa các khu vực có cấp sạch khác nhau.

Nếu bổ sung phòng mới vào giữa hoặc bên cạnh các khu vực hiện hữu, cần xem xét lại hướng di chuyển của người và vật liệu, vị trí cửa, airlock, pass box và hành lang sạch.

Đồng thời, chênh áp giữa các khu vực cũng cần được duy trì phù hợp với phương án phân vùng. Khi cấu trúc áp suất bị thay đổi, hệ thống cấp và hồi gió có thể phải điều chỉnh để đảm bảo điều kiện vận hành của cả khu vực cũ và mới.

CÓ THỂ TẬN DỤNG PHÒNG SẠCH CŨ KHI MỞ RỘNG KHÔNG?

Có thể, nhưng không nên mặc định rằng toàn bộ hệ thống cũ đều có thể giữ nguyên. Việc tận dụng cần dựa trên tình trạng thực tế, yêu cầu của phần mở rộng và khả năng đáp ứng sau khi kết nối.

Những hạng mục có thể giữ lại

Một số hạng mục của phòng sạch hiện hữu có thể tiếp tục sử dụng nếu còn đáp ứng yêu cầu kỹ thuật và tình trạng thực tế tốt.

Có thể xem xét tận dụng panel, cửa, trần, một phần hệ thống điện, các tuyến kỹ thuật hoặc thiết bị HVAC còn đủ khả năng đáp ứng.

Đối với AHU, cần kiểm tra công suất, lưu lượng, tình trạng thiết bị và khả năng đáp ứng sau khi tăng diện tích. Không nên chỉ dựa vào công suất ghi trên thiết bị để quyết định có tiếp tục sử dụng hay không.

Những hạng mục cần kiểm tra hoặc thay thế

Những hạng mục đã xuống cấp, không còn phù hợp với yêu cầu mới hoặc không đủ khả năng đáp ứng cần được đưa vào phương án cải tạo hoặc thay thế.

Với HVAC, cần đặc biệt quan tâm đến AHU, quạt, bộ lọc, đường ống gió, cửa gió và hệ thống điều khiển. Với phòng sạch, các điểm tiếp giáp giữa phần cũ và phần mới cũng cần được xử lý để đảm bảo tính kín và khả năng kiểm soát môi trường.

Việc giữ lại thiết bị cũ chỉ có ý nghĩa khi tổng thể hệ thống sau mở rộng vẫn đáp ứng được yêu cầu vận hành.

Khi nào nên kết hợp hệ thống cũ với hệ thống mới?

Kết hợp hệ thống cũ và mới có thể là phương án phù hợp khi phòng sạch hiện hữu vẫn hoạt động tốt nhưng cần tăng thêm diện tích hoặc công suất.

Phương án này có thể giúp doanh nghiệp tận dụng những hạng mục còn tốt thay vì thay mới toàn bộ. Tuy nhiên, phần cũ và phần mới phải được tính toán đồng bộ, đặc biệt đối với HVAC, chênh áp, điện, điều khiển và phân vùng cấp sạch.

Nếu việc kết nối khiến hệ thống trở nên phức tạp hoặc không còn đảm bảo khả năng kiểm soát, thiết kế lại tổng thể sẽ là phương án an toàn hơn về lâu dài.

__________________________

Trước khi quyết định mở rộng, cần đánh giá mối liên hệ giữa khu vực mới và hệ thống phòng sạch hiện hữu thay vì chỉ tính toán riêng phần diện tích bổ sung.

Tấn Nghĩa có thể trao đổi và hỗ trợ trực tiếp cho bạn qua:

CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XÂY DỰNG TẤN NGHĨA

Điện thoại: 0899 209 779

Địa chỉ: 82/24A Huỳnh Văn Nghệ, Phường 15, Quận Tân Bình, TP. HCM