Quy trình cải tạo nhà xưởng thành phòng sạch hoàn thiện
Cải tạo nhà xưởng thành phòng sạch là giải pháp tận dụng mặt bằng hiện hữu để tạo không gian sản xuất đáp ứng yêu cầu kiểm soát độ sạch.
Một nhà xưởng thông thường có thể được chuyển đổi thành phòng sạch nếu kết cấu và mặt bằng đáp ứng yêu cầu của công trình.
Tuy nhiên, không nên chỉ tập trung vào việc lắp vách và trần mà cần xử lý đồng bộ cả kiến trúc, HVAC, lọc khí, điện, kiểm soát ra vào và các điều kiện môi trường.
Cải tạo nhà xưởng thành phòng sạch thường được triển khai theo từng bước, từ khảo sát và thiết kế đến thi công, lắp đặt hệ thống và hoàn thiện.
Các hạng mục cần được thực hiện đồng bộ để phòng sạch đạt điều kiện sử dụng theo yêu cầu.
Trước khi cải tạo, cần khảo sát toàn bộ hiện trạng nhà xưởng, bao gồm mặt bằng, chiều cao, kết cấu, nền, hệ thống điện và không gian có thể bố trí thiết bị kỹ thuật.
Từ kết quả khảo sát, phương án thiết kế sẽ xác định:
Vị trí và diện tích các khu vực phòng sạch.
Cấp sạch cần áp dụng cho từng khu vực.
Luồng di chuyển của người và vật tư.
Vị trí cửa, khu vực phụ trợ và các điểm kết nối.
Không gian dành cho AHU, đường ống gió và hệ thống kỹ thuật.
Tùy tình trạng nhà xưởng, có thể thực hiện:
Xử lý và hoàn thiện nền phòng sạch.
Lắp đặt hệ thống vách panel.
Thi công trần phòng sạch.
Lắp cửa phòng sạch phù hợp.
Xử lý các vị trí tiếp giáp, khe nối và các điểm xuyên tường.
Bề mặt trong phòng sạch cần hạn chế bám bụi, dễ vệ sinh và phù hợp với điều kiện sử dụng. Các vị trí giao nhau giữa nền, vách và trần cũng cần được xử lý kín để hạn chế tích tụ và phát tán bụi.
Hệ thống cần được tính toán phù hợp với cấp sạch, tải nhiệt và điều kiện môi trường yêu cầu.
Các hạng mục có thể bao gồm:
AHU hoặc thiết bị xử lý không khí phù hợp.
Hệ thống cấp và hồi gió.
Đường ống gió.
Bộ lọc khí và lọc cuối.
Hệ thống kiểm soát nhiệt độ, độ ẩm.
Hệ thống duy trì chênh áp giữa các khu vực.
Bên cạnh HVAC, hệ thống điện, chiếu sáng và điều khiển cũng cần được bố trí đồng bộ với mặt bằng phòng sạch để không ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất và công tác bảo trì.
Hệ thống HVAC và các thiết bị kỹ thuật cần được chạy thử, cân chỉnh để đạt các thông số theo thiết kế. Đây cũng là giai đoạn phát hiện những vấn đề cần xử lý trước khi đưa phòng sạch vào vận hành.
Với những công trình yêu cầu kiểm soát nghiêm ngặt, việc hoàn thiện không chỉ dừng ở phần xây dựng mà cần đánh giá điều kiện thực tế của phòng trước khi sử dụng.
Sau khi chuyển đổi, phòng sạch phải đáp ứng các yêu cầu phù hợp với sản phẩm và quy trình sản xuất.
Không phải nhà xưởng nào cũng áp dụng cùng một cấp sạch hoặc cùng một cấu hình hệ thống.
Cấp sạch cần được xác định dựa trên yêu cầu của sản phẩm, công đoạn sản xuất và mức độ kiểm soát nhiễm bẩn.
Những khu vực có yêu cầu kiểm soát cao có thể cần cấp sạch cao hơn, trong khi các khu vực phụ trợ có thể sử dụng cấp sạch thấp hơn hoặc không cần phân loại như khu vực sản xuất chính.
Việc xác định cấp sạch trước khi cải tạo giúp thiết kế đúng ngay từ đầu, đặc biệt đối với các hệ thống HVAC, lọc khí và phân vùng áp suất.
Ngoài độ sạch không khí, phòng sạch cần duy trì các điều kiện môi trường phù hợp với yêu cầu sản xuất.
Nhiệt độ và độ ẩm cần được kiểm soát trong phạm vi thiết kế. Chênh áp giữa các khu vực cũng cần được duy trì phù hợp để hạn chế không khí từ khu vực có mức độ sạch thấp hơn xâm nhập vào khu vực sạch hơn.
Các yêu cầu này cần được tính toán ngay trong quá trình thiết kế HVAC thay vì xử lý bổ sung sau khi phòng đã hoàn thiện.
Một phòng sạch đạt yêu cầu không chỉ phụ thuộc vào vách, trần hay hệ thống lọc khí mà còn liên quan đến cách người và vật tư di chuyển trong nhà xưởng.
Mặt bằng cải tạo cần xem xét:
Lối vào và ra của nhân viên.
Khu vực thay đồ hoặc chuẩn bị trước khi vào phòng sạch.
Đường vận chuyển nguyên liệu và thành phẩm.
Các khu vực trung gian giữa những cấp sạch khác nhau.
Hạn chế giao cắt giữa luồng người và luồng vật tư khi cần thiết.
Phân luồng hợp lý giúp giảm nguy cơ đưa bụi và nguồn nhiễm bẩn từ bên ngoài vào khu vực sản xuất.
Vật liệu sử dụng trong phòng sạch cần phù hợp với yêu cầu vệ sinh và điều kiện vận hành của từng công trình.
Các bề mặt cần có khả năng vệ sinh, hạn chế phát sinh hoặc tích tụ bụi và đảm bảo độ kín tại các vị trí liên kết.
Tùy ngành sản xuất, yêu cầu về vật liệu có thể khác nhau. Vì vậy, không nên lựa chọn vật liệu chỉ dựa trên chi phí mà cần xem xét cả điều kiện sử dụng và yêu cầu kiểm soát của phòng.
Cải tạo từ nhà xưởng hiện hữu có nhiều điều kiện khác với xây dựng phòng sạch mới.
Vì vậy, việc đánh giá hiện trạng và dự trù không gian kỹ thuật cần được thực hiện ngay từ giai đoạn đầu.
Diện tích lớn không đồng nghĩa với việc nhà xưởng chắc chắn phù hợp để cải tạo thành phòng sạch.
Cần xem xét đồng thời chiều cao, kết cấu, nền, khả năng bố trí hệ thống HVAC, đường ống gió, thiết bị kỹ thuật và cách tổ chức mặt bằng.
Một nhà xưởng có diện tích phù hợp nhưng thiếu không gian kỹ thuật vẫn có thể gây khó khăn khi triển khai.
Cấp sạch ảnh hưởng trực tiếp đến cách phân khu, lựa chọn vật liệu, hệ thống lọc và thiết kế HVAC.
Nếu thay đổi cấp sạch sau khi đã thi công, nhiều hạng mục có thể phải điều chỉnh hoặc làm lại. Vì vậy, yêu cầu về cấp sạch nên được xác định trước khi triển khai thiết kế chi tiết.
Khi cải tạo nhà xưởng, không gian kỹ thuật thường bị giới hạn bởi kết cấu và mặt bằng có sẵn.
Vị trí đặt AHU, đường ống gió, đường điện và các thiết bị liên quan cần được tính toán từ đầu để tránh ảnh hưởng đến chiều cao phòng sạch hoặc diện tích sản xuất.
Đồng thời cần chừa khoảng không cần thiết cho việc kiểm tra, vệ sinh và bảo trì thiết bị sau này.
Nếu nhà xưởng vẫn đang sản xuất trong thời gian cải tạo, việc thi công cần được phân chia theo khu vực và giai đoạn phù hợp.
Các khu vực thi công phải được kiểm soát để hạn chế bụi, tiếng ồn và ảnh hưởng đến hoạt động sản xuất hiện hữu. Lịch thi công cũng cần được sắp xếp để hạn chế giao cắt giữa công nhân thi công và luồng vận hành của nhà máy.
Phòng sạch không chỉ cần đáp ứng điều kiện khi mới hoàn thành mà còn phải thuận tiện cho vận hành lâu dài.
Không gian quanh AHU, bộ lọc, đường ống và các thiết bị kỹ thuật cần đủ để thực hiện bảo trì khi cần.
Nếu doanh nghiệp có kế hoạch mở rộng sản xuất, phương án cải tạo ban đầu cũng nên tính đến khả năng mở rộng phòng hoặc nâng cấp hệ thống.
__________________________
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XÂY DỰNG TẤN NGHĨA
Số điện thoại/Zalo: 0899 209 779
Email: tannghiaconstruct@gmail.com
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI - XÂY DỰNG TẤN NGHĨA
Địa chỉ : 82/24A Huỳnh Văn Nghệ, Phường 15, Quận Tân Bình, Thành phố Hồ Chí Minh, Việt Nam
Hotline : 0899 209 779
Email : hdtannghia@gmail.com
Website : www.tannghiaconstruct.com
TẤN NGHĨA CONSTRUCT
Email: hdtannghia@gmail.com
