Lắp đặt hệ thống HVAC cho phòng sạch
Độ sạch không khí, nhiệt độ, độ ẩm hay áp suất giữa các khu vực đều phụ thuộc trực tiếp vào khả năng xử lý và tuần hoàn khí của hệ thống HVAC.
Bạn có biết chỉ cần luồng khí sạch phân bổ không đều hoặc độ ẩm dao động liên tục, bụi sẽ bắt đầu xuất hiện quanh khu thao tác, áp suất phòng mất ổn định và môi trường sạch bên trong nhà máy cũng thay đổi rất nhanh.
HVAC đã trở thành một phần của quy trình sản xuất, đặc biệt trong các nhà máy điện tử, thực phẩm, mỹ phẩm và dược phẩm.
HVAC là hệ thống xử lý và kiểm soát không khí bên trong phòng sạch. Khác với điều hòa dân dụng chỉ tập trung làm lạnh, HVAC phòng sạch phải duy trì đồng thời độ sạch không khí, nhiệt độ, độ ẩm và áp suất giữa các khu vực sản xuất trong suốt quá trình vận hành.

Bên trong môi trường phòng sạch, bụi, hơi ẩm và nhiệt lượng luôn phát sinh liên tục từ máy móc, nguyên vật liệu cũng như nhân sự thao tác. Nếu không khí không được xử lý tuần hoàn liên tục, môi trường sạch sẽ nhanh chóng mất ổn định chỉ sau thời gian ngắn hoạt động.
Trong nhà máy điện tử, hệ thống này còn liên quan trực tiếp đến khả năng kiểm soát tĩnh điện quanh PCB và khu vực gắn linh kiện SMT. Trong khi đó, với ngành thực phẩm hoặc dược phẩm, HVAC lại quyết định khả năng kiểm soát vi sinh và độ ổn định của khu đóng gói.
► Vì vậy, khi triển khai phòng sạch, HVAC luôn được tính như một phần của dây chuyền vận hành chứ không còn là hạng mục phụ trợ đơn thuần.
_______________________________
Bạn đang tìm đơn vị lắp đặt hệ thống HVAC cho phòng sạch, trao đổi trực tiếp với chúng tôi để biết thêm thông tin qua:
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI XÂY DỰNG TẤN NGHĨA
Điện thoại: 0899 209 779
Email: hdtannghia@gmail.com
_______________________________
HVAC hoạt động theo nguyên lý tuần hoàn và xử lý không khí liên tục để giữ môi trường bên trong luôn ổn định theo đúng thông số thiết kế.
Không khí sau khi hút hồi từ phòng sạch sẽ được đưa về AHU để xử lý bụi, nhiệt độ và độ ẩm trước khi cấp ngược trở lại khu sản xuất. Trong quá trình này, khí thường đi qua nhiều cấp lọc khác nhau nhằm giữ lại bụi mịn và tiểu phân trước khi quay trở lại phòng sạch.
Bên trong AHU, lớp lọc thô sẽ giữ lại bụi kích thước lớn trước tiên. Không khí sau đó đi qua coil lạnh để xử lý nhiệt độ và hơi ẩm rồi tiếp tục qua các lớp lọc trung gian và HEPA trước khi được quạt cấp khí đẩy trở lại khu vực sản xuất.
Quá trình này diễn ra liên tục nhằm giữ cho môi trường bên trong luôn ổn định trong suốt thời gian nhà máy vận hành.
Một phòng sạch không thể vận hành ổn định nếu chỉ có panel, cửa kín và màng lọc khí. Trong quá trình sản xuất thực tế, nhiệt lượng, bụi và hơi ẩm luôn phát sinh liên tục từ hệ thống máy móc, nguyên vật liệu và hoạt động của nhân sự bên trong nhà máy.
Khi khu vực sản xuất vận hành với công suất cao, môi trường bên trong bắt đầu thay đổi rất nhanh. Độ ẩm dao động, nhiệt độ tăng cục bộ và bụi mịn cũng phát sinh nhiều hơn quanh khu thao tác.
Với các nhà máy điện tử, độ ẩm quá thấp có thể làm tăng tĩnh điện quanh PCB và khu vực gắn chip SMT. Trong khi đó, các khu đóng gói thực phẩm hoặc mỹ phẩm lại nhạy hơn với vi sinh và hơi ẩm tồn tại trong không khí.
Ngoài việc xử lý bụi, HVAC còn giữ vai trò điều áp giữa các khu vực sản xuất. Phần lớn phòng sạch hiện nay đều duy trì áp suất dương để luồng khí sạch di chuyển từ khu sạch hơn sang khu phụ trợ, hạn chế bụi và hơi ẩm từ bên ngoài đi ngược trở lại khi mở cửa hoặc vận chuyển vật tư.

Quá trình lắp đặt HVAC luôn được triển khai đồng bộ từ khâu tính tải nhiệt, thiết kế luồng khí sạch cho đến cấu trúc vận hành thực tế bên trong nhà máy. Mỗi thông số đều được tính toán dựa trên đặc thù sản xuất, mật độ máy móc và yêu cầu độ sạch của từng khu vực nhằm giữ môi trường vận hành ổn định trong thời gian dài.
Trước khi thiết kế hệ thống, đội ngũ kỹ thuật sẽ khảo sát toàn bộ cấu trúc vận hành thực tế của nhà máy, bao gồm diện tích phòng sạch, mật độ nhân sự, công suất máy móc, mức độ sạch yêu cầu và hướng di chuyển vật tư giữa các khu vực.
Mỗi ngành sản xuất sẽ tạo ra tải nhiệt và đặc thù môi trường khác nhau. Khu vực gắn linh kiện điện tử thường phát sinh nhiệt lớn quanh cụm máy vận hành nên độ ẩm phải được giữ rất ổn định để hạn chế phát sinh tĩnh điện quanh PCB. Trong khi đó, các khu đóng gói thực phẩm lại nhạy hơn với bụi hữu cơ và hơi ẩm phát sinh liên tục trong quá trình hoạt động.
Toàn bộ dữ liệu này ảnh hưởng trực tiếp đến công suất AHU, lưu lượng khí cấp và cấu trúc điều áp của phòng sạch.
Sau khi hoàn thiện khảo sát tải nhiệt, hệ thống bắt đầu được tính toán lưu lượng khí cấp và hút hồi cho từng khu vực sản xuất.
Đây là giai đoạn quyết định số lần trao đổi khí, tốc độ luồng khí sạch, áp suất giữa các phòng cũng như vị trí cấp khí và hút hồi bên trong nhà máy.
Nếu lưu lượng khí tính không phù hợp, phòng sạch rất dễ xuất hiện tình trạng mất áp, bụi tăng quanh khu thao tác hoặc độ sạch không đồng đều giữa các khu vực.
Đối với những vị trí yêu cầu độ sạch cao, kỹ sư thường bổ sung thêm FFU ngay phía trên khu vực sản xuất nhằm tạo vùng khí sạch cục bộ ổn định hơn.

Sau khi hoàn thiện bản vẽ kỹ thuật, hệ thống bắt đầu được triển khai đồng bộ từ AHU, đường gió, hệ thống nước lạnh cho đến các cảm biến nhiệt độ và độ ẩm bên trong phòng sạch.
Trong giai đoạn này, độ kín của toàn bộ hệ thống đường gió là yếu tố đặc biệt quan trọng. Chỉ cần xảy ra thất thoát khí trên đường cấp hoặc bố trí hút hồi không phù hợp, lưu lượng khí bên trong phòng sạch sẽ thay đổi đáng kể sau thời gian vận hành.
Ngoài yếu tố kỹ thuật, cách bố trí hệ thống cũng phải bám sát quy trình vận hành thực tế của nhà máy để luồng khí sạch di chuyển ổn định trong suốt quá trình sản xuất.
Sau khi hoàn thiện lắp đặt, HVAC sẽ được vận hành thử để kiểm tra lại toàn bộ thông số kỹ thuật trước khi đưa phòng sạch vào hoạt động chính thức.
Ở giai đoạn này, kỹ thuật viên sẽ đo lại lưu lượng khí tại từng khu vực, kiểm tra chênh áp giữa các phòng, theo dõi độ ổn định của nhiệt độ và độ ẩm, đồng thời rà soát tốc độ luồng khí cũng như mức độ sạch thực tế bên trong phòng.
⇒ Đây là bước giúp phát hiện sớm các vấn đề như phân bổ gió không đều, lưu lượng khí chưa đạt thiết kế hoặc áp suất giữa các khu vực chưa ổn định trước khi nhà máy đi vào sản xuất thực tế.
Sau nhiều năm vận hành, nhiều hệ thống HVAC bắt đầu xuất hiện tình trạng giảm lưu lượng khí, độ ẩm dao động liên tục hoặc áp suất phòng không còn ổn định dù thiết bị vẫn hoạt động bình thường.
Nguyên nhân thường không nằm ở riêng AHU hay màng lọc HEPA mà đến từ cấu trúc vận hành bên trong nhà máy.
Khi công suất sản xuất tăng nhưng hệ thống không được cân chỉnh lại lưu lượng khí, HVAC sẽ bắt đầu hoạt động quá tải. Tương tự, những khu vực mở cửa liên tục hoặc tổ chức luồng di chuyển vật tư chưa phù hợp cũng làm thất thoát khí sạch và khiến hệ thống phải hoạt động nặng hơn bình thường.
Cụ thể hơn về điều này, bạn có thể tham khảo thêm bài Điều gì làm HVAC phòng sạch xuống cấp nhanh?
____________________________________________________________
Trao đổi trực tiếp với chúng tôi qua:
Điện thoại: 0899 209 779
Địa chỉ: 82/24A Huỳnh Văn Nghệ, Phường 15, Quận Tân Bình, TP. HCM
Email: hdtannghia@gmail.com