Lắp đặt AHU cho nhà máy thực phẩm - Tối ưu theo khu vực sản xuất

Trong nhà máy thực phẩm, mỗi khu vực sản xuất đều có yêu cầu khác nhau về nhiệt độ, độ ẩm, độ sạch và khả năng kiểm soát vi sinh.

Khu sơ chế thường phát sinh bụi, hơi ẩm và mùi từ nguyên liệu; khu chế biến có thể chịu tải nhiệt lớn từ máy móc; trong khi khu chiết rót, đóng gói lại cần hạn chế tối đa nguy cơ nhiễm chéo từ môi trường bên ngoài.

Vì vậy, lắp đặt AHU cần được tính toán dựa trên đặc điểm sản phẩm, quy trình chế biến, mức độ tiếp xúc của thực phẩm với môi trường và điều kiện vận hành của từng khu vực. 

HIỂU RÕ ĐẶC ĐIỂM TỪNG KHU VỰC SẢN XUẤT THỰC PHẨM

Một nhà máy thực phẩm thường bao gồm nhiều công đoạn nối tiếp nhau, từ tiếp nhận nguyên liệu, sơ chế, chế biến đến chiết rót, đóng gói và bảo quản thành phẩm. Mỗi công đoạn có nguồn phát sinh ô nhiễm và yêu cầu kiểm soát môi trường riêng.

Xác định khu vực nào cần kiểm soát không khí bằng AHU

Trước khi đề xuất thiết bị, Tấn Nghĩa cần xác định rõ chức năng của từng khu vực trong dây chuyền sản xuất:

• Khu tiếp nhận và sơ chế nguyên liệu: Có thể phát sinh bụi, hơi ẩm, mùi và tạp chất từ nguyên liệu đầu vào. Giải pháp cần chú ý đến việc kiểm soát nguồn ô nhiễm và hạn chế không khí từ khu vực này lan sang khu sạch hơn.

• Khu chế biến, phối trộn: Máy móc, thiết bị gia nhiệt và hoạt động chế biến có thể làm tăng nhiệt độ, độ ẩm trong phòng. Lưu lượng cấp gió và phương án hút thải cần được tính toán theo tải nhiệt, tải ẩm thực tế.

• Khu chiết rót, đóng gói trực tiếp: Đây là khu vực cần được quan tâm đặc biệt nếu sản phẩm đã qua xử lý và đang tiếp xúc với môi trường. Phương án cấp khí, lọc khí và kiểm soát chênh áp cần phù hợp với mức độ bảo vệ sản phẩm.

• Khu đóng gói thực phẩm khô: Đối với bánh kẹo, bột hoặc sản phẩm dễ hút ẩm, cần xem xét khả năng kiểm soát độ ẩm để hạn chế hiện tượng vón cục, biến đổi kết cấu hoặc ảnh hưởng đến chất lượng bao bì.

• Khu bảo quản thành phẩm: Cần phân biệt kho bảo quản thông thường với kho lạnh. Tùy điều kiện lưu trữ, doanh nghiệp có thể cần hệ thống điều hòa, xử lý không khí hoặc hệ thống lạnh chuyên dụng thay vì sử dụng AHU như giải pháp duy nhất.

Việc phân chia này giúp chủ đầu tư nhận diện đúng khu vực cần đầu tư và tránh tình trạng lắp đặt thiết bị có công suất lớn nhưng không giải quyết được vấn đề thực tế của dây chuyền.

Tấn Nghĩa khảo sát những gì trước khi đề xuất AHU?

Khi tiếp nhận yêu cầu lắp đặt AHU cho nhà máy thực phẩm, chúng tôi không chỉ đo diện tích và chiều cao nhà xưởng. Tấn Nghĩa cần tìm hiểu các yếu tố ảnh hưởng trực tiếp đến tải xử lý không khí:

• Đặc điểm sản phẩm: Sản phẩm tươi sống, thực phẩm khô, bánh kẹo hay đồ uống có mức độ nhạy cảm với nhiệt độ, độ ẩm và môi trường khác nhau.

• Quy trình sản xuất: Xác định công đoạn nào phát sinh nhiệt, hơi nước, bụi hoặc mùi; công đoạn nào yêu cầu bảo vệ sản phẩm cao hơn.

• Thiết bị và công suất dây chuyền: Máy móc hoạt động liên tục hay theo từng mẻ, công suất gia nhiệt và lượng nhiệt tỏa ra trong quá trình vận hành.

• Nhân sự và luồng di chuyển: Số lượng người làm việc, tần suất mở cửa, đường vận chuyển nguyên liệu và thành phẩm.

• Hiện trạng nhà xưởng: Kết cấu trần, vị trí đặt thiết bị, đường đi ống gió, nguồn điện và khả năng kết nối với hệ thống hiện hữu.

Tham khảo thêm: Thi công hệ thống HVAC cho phòng sạch thực phẩm giúp ổn định sản xuất

LẮP ĐẶT AHU THEO TỪNG KHU VỰC SẢN XUẤT THỰC PHẨM

Sau khi xác định đặc điểm từng khu vực, bước tiếp theo là lựa chọn phương án xử lý không khí phù hợp. Tấn Nghĩa không áp dụng một cấu hình AHU cố định cho toàn bộ nhà máy, bởi cùng một thiết bị có thể hoạt động hiệu quả ở khu vực này nhưng lại không giải quyết được vấn đề ở khu vực khác.

Dưới đây là những điểm cần quan tâm khi triển khai AHU theo từng công đoạn sản xuất thực phẩm.

Khu tiếp nhận và sơ chế nguyên liệu: Kiểm soát bụi, hơi ẩm và nguy cơ nhiễm chéo

Khu tiếp nhận và sơ chế thường là nơi nguyên liệu từ bên ngoài được đưa vào, làm sạch, phân loại hoặc xử lý ban đầu. Tùy loại thực phẩm, khu vực này có thể phát sinh bụi, hơi nước, mùi và các tác nhân ô nhiễm từ nguyên liệu thô.

Với khu vực này, Tấn Nghĩa tập trung xem xét:

• Nguồn phát sinh bụi, hơi ẩm và mùi trong từng công đoạn.

• Khả năng tách biệt khu sơ chế với khu chế biến hoặc đóng gói.

• Hướng di chuyển của không khí để hạn chế tác nhân ô nhiễm lan sang khu vực sạch hơn.

• Nhu cầu cấp khí tươi, hút thải hoặc xử lý không khí theo điều kiện thực tế.

Không phải mọi khu sơ chế đều cần cùng một mức lọc hoặc cùng chế độ áp suất. Phương án cần căn cứ vào loại nguyên liệu, quy trình vệ sinh và mối liên hệ giữa khu sơ chế với các công đoạn tiếp theo.

Khu chế biến và phối trộn: Tính toán tải nhiệt, tải ẩm từ máy móc

Trong quá trình nấu, hấp, sấy, gia nhiệt hoặc phối trộn, thiết bị sản xuất có thể giải phóng lượng nhiệt và hơi ẩm đáng kể. Nếu không được tính toán đúng, nhiệt độ trong phòng có thể tăng cao, gây ảnh hưởng đến điều kiện làm việc và sự ổn định của dây chuyền.

Khi khảo sát khu chế biến, chúng tôi quan tâm đến công suất thiết bị, thời gian hoạt động, lượng nhiệt tỏa ra và vị trí phát sinh hơi nước. Từ đó, Tấn Nghĩa xem xét phương án kết hợp cấp khí, hồi khí và hút thải để xử lý tải nhiệt, tải ẩm phù hợp.

Một điểm cần lưu ý là AHU không phải lúc nào cũng thay thế được hệ thống hút cục bộ. Với những thiết bị phát sinh hơi nóng hoặc hơi nước tập trung, việc bố trí chụp hút và đường thải tại nguồn có thể cần thiết để tránh đưa toàn bộ tải ô nhiễm vào hệ thống xử lý không khí chung.

Khu chiết rót và đóng gói trực tiếp: Ưu tiên bảo vệ sản phẩm

Đối với các dây chuyền chiết rót đồ uống, đóng hộp hoặc đóng gói thực phẩm sau chế biến, sản phẩm có thể tiếp xúc trực tiếp với môi trường trong một khoảng thời gian nhất định. Đây là lý do khu vực này thường cần được xem xét kỹ hơn về chất lượng không khí và nguy cơ nhiễm chéo.

Tấn Nghĩa sẽ đánh giá:

• Mức độ hở của sản phẩm trong từng công đoạn.

• Yêu cầu vệ sinh và kiểm soát vi sinh của dây chuyền.

• Vị trí cấp khí, hồi khí và khả năng hình thành vùng khí không phù hợp.

• Tần suất nhân sự ra vào, mở cửa và vận chuyển vật liệu.

• Khả năng duy trì chênh áp giữa khu vực cần bảo vệ và khu vực lân cận.

Tùy yêu cầu sản xuất, chúng tôi sẽ tính toán phương án lọc khí, lưu lượng cấp và hướng dòng khí phù hợp.

Khu đóng gói bánh kẹo và thực phẩm khô: Chú trọng kiểm soát độ ẩm

Với các sản phẩm như bánh, kẹo, bột và thực phẩm dạng khô, độ ẩm môi trường có thể ảnh hưởng đến trạng thái sản phẩm trong quá trình đóng gói. Một số sản phẩm dễ hút ẩm, mất độ giòn hoặc vón cục khi điều kiện môi trường thay đổi.

Trong trường hợp này, Tấn Nghĩa sẽ xem xét đặc tính hút ẩm của sản phẩm, thời gian tiếp xúc với không khí, nhiệt độ phòng và độ ẩm ngoài trời. Nếu tải ẩm vượt quá khả năng xử lý của hệ thống điều hòa thông thường, phương án kiểm soát ẩm hoặc bổ sung thiết bị hút ẩm có thể cần được tính đến.

Bên cạnh đó, cần chú ý đến độ kín của khu vực đóng gói và tần suất mở cửa. Nếu không khí ẩm liên tục xâm nhập từ bên ngoài, hệ thống sẽ phải hoạt động nhiều hơn nhưng vẫn khó duy trì điều kiện ổn định.

Khu bảo quản thành phẩm: Phân biệt nhu cầu điều hòa và hệ thống lạnh

Khu bảo quản thực phẩm có yêu cầu rất khác nhau tùy loại sản phẩm. Kho chứa bao bì, thực phẩm khô hoặc thành phẩm đóng thùng có thể chỉ cần duy trì điều kiện nhiệt độ, độ ẩm phù hợp. Trong khi đó, sản phẩm cần bảo quản lạnh hoặc đông lạnh lại đòi hỏi hệ thống lạnh chuyên dụng.

Vì vậy, Tấn Nghĩa sẽ xác định rõ mục đích sử dụng của kho trước khi đề xuất phương án. AHU có thể tham gia xử lý và phân phối không khí trong một số cấu hình, nhưng không nên xem đây là thiết bị thay thế trực tiếp cho hệ thống lạnh bảo quản.

Việc phân biệt đúng ngay từ đầu giúp chủ đầu tư tránh đầu tư sai thiết bị, đồng thời đảm bảo điều kiện lưu trữ phù hợp với đặc tính của từng nhóm thực phẩm.

Có thể tham khảo thêm bài viết Tại sao AHU là giải pháp không thể thiếu trong phòng sạch thực phẩm? để hiểu rõ hơn vai trò của hệ thống xử lý không khí trong môi trường sản xuất thực phẩm.

TẤN NGHĨA LẮP ĐẶT AHU HẠN CHẾ ẢNH HƯỞNG ĐẾN DÂY CHUYỀN SẢN XUẤT

Đối với nhà máy đang hoạt động, việc lắp đặt AHU không chỉ liên quan đến thiết bị và kỹ thuật mà còn ảnh hưởng trực tiếp đến kế hoạch sản xuất.

Nếu không có phương án tổ chức phù hợp, quá trình thi công có thể gây cản trở vận chuyển, phát sinh bụi tại khu vực đang sản xuất hoặc kéo dài thời gian dừng dây chuyền.

Vì vậy, Tấn Nghĩa cần phối hợp với chủ đầu tư để thống nhất phương án triển khai ngay từ giai đoạn khảo sát.

Khảo sát vị trí đặt AHU và tuyến ống gió

Vị trí đặt AHU cần đáp ứng điều kiện lắp đặt, bảo trì và kết nối với hệ thống phân phối không khí. Tuyến ống gió cũng cần được tính toán để hạn chế giao cắt với đường ống công nghệ, hệ thống điện, đường cấp thoát nước và các hạng mục kỹ thuật khác.

Trong quá trình khảo sát, chúng tôi kiểm tra:

• Không gian dành cho thiết bị và khoảng trống phục vụ bảo trì.

• Khả năng vận chuyển, đưa thiết bị vào vị trí lắp đặt.

• Tuyến ống gió cấp, hồi và đường hút thải.

• Khả năng kết nối với hệ thống điện và điều khiển.

• Điều kiện chống rung, cách nhiệt và xử lý nước ngưng nếu có.

Việc xác định tuyến ống gió từ sớm giúp giảm nguy cơ phải tháo dỡ hoặc thay đổi các hạng mục đã hoàn thiện.

Lập kế hoạch thi công theo lịch sản xuất của nhà máy

Với nhà máy đang vận hành, chúng tôi cần nắm được thời gian hoạt động của từng dây chuyền, lịch vệ sinh, thời điểm bảo trì và các khu vực có thể tạm thời bàn giao để thi công.

Tùy hiện trạng, phương án triển khai có thể được chia theo từng khu vực hoặc từng giai đoạn. Những công việc có nguy cơ ảnh hưởng đến môi trường sản xuất cần được bố trí phù hợp với kế hoạch của nhà máy.

Đồng thời, khu vực thi công cần được phân cách với khu vực sản xuất đang hoạt động. Việc vận chuyển thiết bị, vật tư và thi công trên cao cũng phải được phối hợp để hạn chế ảnh hưởng đến nhân sự và hoạt động vận hành.

Kiểm soát chất lượng trong quá trình lắp đặt

Trong quá trình thi công, Tấn Nghĩa chú trọng độ kín của hệ thống ống gió, chất lượng các mối nối, vị trí lắp đặt bộ lọc và khả năng tiếp cận thiết bị khi cần bảo trì.

Các hạng mục cần được kiểm tra gồm:

• Liên kết và giá đỡ thiết bị, đường ống gió.

• Mối nối và vị trí có nguy cơ rò rỉ khí.

• Lớp cách nhiệt tại những đoạn ống cần xử lý.

• Vị trí lắp đặt bộ lọc và khả năng thay thế.

• Đường thoát nước ngưng và các điểm cần vệ sinh.

Những chi tiết này có thể không dễ nhận thấy khi hệ thống mới lắp đặt, nhưng lại ảnh hưởng đến hiệu quả vận hành và chi phí bảo trì về sau.

Chạy thử và cân chỉnh theo điều kiện vận hành thực tế

Sau khi hoàn thành lắp đặt, hệ thống cần được kiểm tra và cân chỉnh trước khi đưa vào sử dụng. Tấn Nghĩa sẽ đối chiếu kết quả với thông số thiết kế và yêu cầu của từng khu vực.

Các nội dung cần kiểm tra có thể bao gồm lưu lượng gió cấp và hồi, tình trạng hoạt động của quạt, bộ lọc, nhiệt độ, độ ẩm và chênh áp tại những khu vực có yêu cầu kiểm soát. Với hệ thống có kết nối điều khiển, cần kiểm tra khả năng phản hồi của cảm biến và các chế độ vận hành đã thiết lập.

Việc chạy thử không nên chỉ thực hiện khi nhà xưởng chưa có hoạt động sản xuất. Trong phạm vi điều kiện cho phép, cần đánh giá thêm khả năng duy trì thông số khi dây chuyền hoạt động, nhân sự di chuyển và cửa được sử dụng theo tần suất thực tế.

Tham khảo dịch vụ Đơn vị thi công và lắp đặt AHU cho phòng sạch hoặc liên hệ Tấn Nghĩa qua hotline 0899 209 779 để trao đổi về phương án lắp đặt AHU phù hợp với nhà máy thực phẩm của doanh nghiệp.