Khi nào nên đầu tư BMS cho phòng sạch?
BMS nên được đầu tư cho phòng sạch khi doanh nghiệp cần quản lý tập trung hệ thống HVAC, giám sát nhiều thông số môi trường, cảnh báo bất thường và theo dõi dữ liệu vận hành.
Tuy nhiên, không phải phòng sạch nào cũng cần BMS, quyết định đầu tư cần dựa trên quy mô phòng sạch, số lượng thiết bị, mức độ kiểm soát và nhu cầu vận hành thực tế.
BMS (Building Management System) là hệ thống quản lý tòa nhà và các hệ thống kỹ thuật thông qua nền tảng điều khiển tập trung.
Trong phòng sạch, BMS thường được sử dụng để thu thập dữ liệu và quản lý các hệ thống HVAC, thiết bị cơ điện cùng những thông số môi trường cần theo dõi.
BMS cho phép đưa trạng thái của nhiều thiết bị về một giao diện quản lý chung, với hệ thống phòng sạch có nhiều AHU, quạt, bơm,.... nhân viên kỹ thuật có thể theo dõi trạng thái hoạt động mà không cần kiểm tra từng bộ điều khiển riêng lẻ.
Khi kết nối với BMS, thông tin về trạng thái thiết bị, tín hiệu cảnh báo và các thông số liên quan có thể được tập trung trên cùng hệ thống.

BMS có thể tiếp nhận dữ liệu từ các cảm biến và hiển thị tình trạng của từng khu vực trên hệ thống quản lý tập trung.
Thay vì chỉ biết thông số tại thời điểm kiểm tra, bộ phận vận hành có thể theo dõi sự thay đổi của các thông số theo thời gian nếu hệ thống được cấu hình để lưu trữ dữ liệu.
Điểm quan trọng là BMS không thay thế cảm biến hoặc hệ thống đo lường. BMS đóng vai trò tiếp nhận, hiển thị, quản lý và xử lý dữ liệu từ những thiết bị này.
Một trong những vai trò thực tế của BMS là đưa ra cảnh báo khi thông số hoặc trạng thái thiết bị vượt khỏi giới hạn được thiết lập.
Ví dụ, khi chênh áp giữa hai khu vực thay đổi bất thường, nhiệt độ tăng vượt giới hạn hoặc một AHU gặp sự cố, hệ thống có thể phát tín hiệu cảnh báo để nhân viên vận hành kiểm tra.
BMS có thể lưu trữ dữ liệu vận hành để doanh nghiệp theo dõi lại các thông số trong một khoảng thời gian nhất định.
Dữ liệu lịch sử có thể giúp trả lời những câu hỏi như: chênh áp của một khu vực thường dao động ở mức nào, nhiệt độ có thay đổi theo ca sản xuất hay không, AHU nào thường xuyên phát sinh cảnh báo hoặc một thông số có đang thay đổi theo chiều hướng bất thường.
Khi BMS được kết nối với các điểm đo phù hợp, doanh nghiệp có thể theo dõi trạng thái vận hành và dữ liệu năng lượng của hệ thống.
Từ dữ liệu này, bộ phận kỹ thuật có thêm cơ sở để nhận biết những thiết bị hoạt động ngoài nhu cầu, thời điểm tiêu thụ năng lượng cao hoặc những khu vực cần xem xét lại chế độ vận hành.
Dữ liệu từ BMS có thể hỗ trợ bộ phận kỹ thuật theo dõi tình trạng thiết bị và phát hiện những dấu hiệu bất thường.
Nhờ đó, dữ liệu vận hành trở thành một nguồn thông tin hỗ trợ cho công tác bảo trì thay vì chỉ sử dụng để quan sát hệ thống.
Không có một quy mô cố định để xác định phòng sạch bắt buộc phải có BMS.

Khi mỗi khu vực có AHU hoặc hệ thống HVAC riêng, số lượng thiết bị cần theo dõi sẽ tăng lên. Nhân viên kỹ thuật phải kiểm tra nhiều bộ điều khiển, nhiều cảm biến và nhiều trạng thái thiết bị khác nhau.
BMS giúp gom các dữ liệu này về một hệ thống chung, từ đó giảm sự phân tán trong quá trình theo dõi.
Nếu phòng sạch chỉ có một AHU và một khu vực vận hành đơn giản, lợi ích của việc triển khai BMS có thể không lớn bằng một hệ thống có nhiều AHU và nhiều khu vực độc lập.
Một phòng sạch có thể cần theo dõi nhiệt độ, độ ẩm, chênh áp và trạng thái của nhiều thiết bị HVAC.
Khi số lượng điểm đo tăng, việc ghi nhận và kiểm tra thủ công trở nên mất thời gian hơn. BMS phù hợp khi doanh nghiệp muốn tập trung những dữ liệu này để dễ quan sát và phát hiện sự thay đổi giữa các khu vực.
Đặc biệt, nếu mỗi khu vực có giới hạn vận hành khác nhau, việc quản lý tập trung sẽ thuận tiện hơn so với theo dõi từng khu vực riêng biệt.
Những nhà máy vận hành nhiều ca hoặc liên tục thường có nhu cầu giám sát hệ thống cao hơn.
Nếu HVAC phải duy trì điều kiện môi trường ổn định trong thời gian dài, việc phát hiện nhanh một sự thay đổi bất thường có thể ảnh hưởng trực tiếp đến hoạt động sản xuất.
Trong trường hợp này, BMS có thể hỗ trợ bằng cách liên tục thu thập dữ liệu và cảnh báo khi thông số vượt giới hạn đã thiết lập.
Nếu doanh nghiệp chỉ cần nhìn thông số hiện tại thì một hệ thống điều khiển cục bộ có thể đã đáp ứng được nhu cầu.
Nhưng khi cần xem lại dữ liệu theo giờ, theo ngày hoặc theo từng khoảng thời gian, BMS trở nên hữu ích hơn.
Đây cũng là yếu tố cần cân nhắc đối với những nhà máy muốn xây dựng hệ thống quản lý vận hành dựa trên dữ liệu thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào kiểm tra thủ công.
Nếu nhà máy đang có kế hoạch mở rộng nhiều khu vực phòng sạch, số lượng AHU và điểm kiểm soát trong tương lai có thể tăng đáng kể.
Đây là thời điểm phù hợp để xem xét kiến trúc quản lý tập trung thay vì phát triển nhiều hệ thống điều khiển riêng biệt.
Việc tính đến khả năng mở rộng cũng giúp hạn chế tình trạng sau này phải cải tạo hệ thống BMS khi số lượng thiết bị đã tăng lên.
Chi phí lắp đặt BMS không có một mức cố định cho mọi phòng sạch, Vì vậy khi lập dự toán cần xác định phạm vi BMS trước khi đưa ra con số cụ thể.

Một hệ thống BMS cho phòng sạch có thể bao gồm nhiều nhóm chi phí như bộ điều khiển, cảm biến, tủ điều khiển, thiết bị truyền thông, phần mềm quản lý, giao diện giám sát, hệ thống mạng và chi phí triển khai.
Nếu BMS cần kết nối với nhiều hệ thống khác nhau, chi phí tích hợp cũng cần được tính đến.
Chẳng hạn, việc kết nối một số AHU có giao thức truyền thông sẵn sẽ khác với trường hợp phải bổ sung thiết bị trung gian hoặc thay đổi bộ điều khiển để đưa dữ liệu về BMS.
Không nhất thiết.
Một số thiết bị chỉ cần vận hành độc lập và không tạo ra giá trị đáng kể khi đưa vào BMS. Ngược lại, những thiết bị có ảnh hưởng lớn đến điều kiện phòng sạch hoặc cần theo dõi thường xuyên có thể được ưu tiên kết nối.
Doanh nghiệp nên xác định mục tiêu quản lý trước, sau đó lựa chọn những điểm thực sự cần giám sát và điều khiển.
Cách làm này giúp hệ thống BMS tập trung vào nhu cầu vận hành thay vì mở rộng phạm vi kết nối một cách không cần thiết.
Để lập chi phí tương đối chính xác, cần có ít nhất các thông tin về quy mô phòng sạch, số lượng khu vực, số lượng AHU, thiết bị HVAC, cảm biến hiện có và những thông số cần theo dõi.
Sau đó cần xác định doanh nghiệp muốn BMS thực hiện đến mức nào: chỉ giám sát, cảnh báo, lưu trữ dữ liệu hay có thêm các chức năng điều khiển và tích hợp hệ thống.
Khi phạm vi đã rõ, đơn vị thiết kế và thi công mới có thể xác định số lượng điểm BMS, cấu hình bộ điều khiển, thiết bị truyền thông và các hạng mục liên quan để lập dự toán.
_____________
Nếu doanh nghiệp đang chuẩn bị đầu tư hoặc mở rộng phòng sạch nhưng chưa biết có cần BMS hay không, Tấn Nghĩa có thể đánh giá quy mô phòng sạch, cấu hình AHU, số lượng điểm cần giám sát và nhu cầu vận hành để xác định phạm vi BMS phù hợp với hệ thống thực tế.
CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI - XÂY DỰNG TẤN NGHĨA
Số điện thoại: 0899 209 779
Địa chỉ: 82/24A Huỳnh Văn Nghệ, Phường 15, Quận Tân Bình, Tp. Hồ Chí Minh